Geen tandarts te vinden na je verhuizing: zo kom je toch ergens binnen

Zolang je thuis woonde, regelden je ouders de tandarts. Je ging twee keer per jaar mee, en de rekening liep via hun verzekering. Ga je studeren in een andere stad of verhuis je voor je eerste baan, dan sta je er ineens zelf voor. En juist nu is dat lastiger dan het klinkt. In grote delen van het land hangt bij praktijken een patiëntenstop op de deur.

Het tekort staat deze week weer in het nieuws. In de PZC waarschuwt een tandarts uit Yerseke dat over vijf jaar 30.000 mensen in Zeeland geen tandarts meer hebben. En op 14 oktober 2026 werd bekend dat er geen extra opleidingsplaatsen voor tandartsen komen. Hieronder lees je hoe je toch ergens binnenkomt, wat je doet als je kiespijn krijgt voordat dat gelukt is, en wat je verzekering eigenlijk betaalt.

Je hoeft niet meteen weg bij je oude tandarts

Veel mensen denken dat je na een verhuizing verplicht een nieuwe tandarts moet zoeken. Dat is niet zo. Je staat ingeschreven bij een praktijk, niet bij een gemeente. Woon je een uur rijden verderop en ga je toch geregeld terug naar je ouders, dan kun je je controles gewoon bij je vertrouwde tandarts laten doen. Dat is wat mij betreft de slimste eerste stap, want zo zit je niet maandenlang zonder controle terwijl je zoekt.

Het wordt pas een probleem bij een verhuizing naar de andere kant van het land, of bij klachten waarvoor je snel terecht moet. Ben je net verhuisd, zet dan meteen je adreswijziging en inschrijving bij de gemeente in orde. Je nieuwe adres heb je straks bij elke praktijk nodig.

Zo zoek je een praktijk die nog patiënten aanneemt

Een tandarts vinden is in veel regio’s geen kwestie van één telefoontje. Reken op een middag bellen. Deze volgorde werkt het best.

1. Zoek op de patiëntensite van de tandartsen. De beroepsvereniging KNMT heeft op Allesoverhetgebit.nl een zoekfunctie met praktijken bij jou in de buurt. ZorgkaartNederland is een tweede plek om te kijken, met ervaringen van andere patiënten erbij.
2. Bel, en vraag naar de wachtlijst. Een website die zegt dat er geen nieuwe patiënten bij kunnen, is niet altijd actueel. Vraag ook expliciet of je op een wachtlijst kunt. Veel praktijken met een stop houden er een bij, en wie erop staat, is als eerste aan de beurt als er ruimte komt.
3. Kijk verder dan je eigen wijk. Een praktijk in een dorp tien minuten verderop heeft soms wel plek. Twee keer per jaar een stukje fietsen of rijden is te overzien.
4. Vraag het je zorgverzekeraar. Veel verzekeraars hebben een afdeling die helpt met het vinden van een zorgverlener. Vraag of ze ook bemiddelen bij een tandarts in jouw regio.
5. Ga langs bij een mondhygiënist. Daar heb je geen verwijzing voor nodig. Een mondhygiënist kijkt naar je tandvlees, verwijdert tandsteen en ziet vaak als eerste dat er iets mis is. Vraag meteen of hij weet welke tandartsen in de buurt nog ruimte hebben.

Schrijf op wie je hebt gebeld en wanneer. Dat klinkt overdreven, maar na acht praktijken weet je anders echt niet meer waar je op de wachtlijst staat.

Kiespijn en nog geen tandarts?

Dit is het moment waar de meeste starters bang voor zijn, en onnodig. Voor spoed heb je geen vaste tandarts nodig. In elke regio draaien tandartsen een spoeddienst voor avonden, weekenden en feestdagen. Volgens de richtlijn van de KNMT moet die dienst ook patiënten zonder eigen tandarts helpen. Een volwassene met pijn hoort binnen 24 uur gezien te worden.

Er zit wel een grens aan. De spoeddienst lost de acute klacht op en stuurt je daarna terug naar je eigen tandarts voor de rest van de behandeling. Een vervolgafspraak maken ze niet voor je. Heb je dus een keer spoedhulp nodig gehad, gebruik dat dan als extra reden om bij praktijken aan te dringen. Een openstaande behandeling is voor veel praktijken een argument om je eerder in te schrijven.

Wat je verzekering betaalt vanaf je achttiende

Tot je achttiende zit bijna alle tandartszorg in de basisverzekering. Daarna verandert dat flink, en dat merk je pas als de eerste rekening binnenkomt. Volgens de Rijksoverheid dekt de basisverzekering voor volwassenen alleen een beperkt rijtje.

• chirurgische tandheelkundige hulp, zoals bij de kaakchirurg
• röntgenonderzoek dat daarbij hoort
• een uitneembaar kunstgebit

Een controle, een vulling of het weghalen van tandsteen betaal je zelf, tenzij je een aanvullende tandartsverzekering hebt. Hoe dat werkt in je eerste eigen polis, lees je in de uitleg over je zorgverzekering als je 18 wordt.

Hier zit een valkuil die met het tekort te maken heeft. Een tandartsverzekering helpt je pas als je ook een tandarts hebt. Sta je al een jaar op een wachtlijst, dan betaal je elke maand premie voor zorg die je niet krijgt. Andersom wil je hem wel hebben zodra je ergens binnen bent, want wie lang niet is geweest, krijgt bij een eerste controle soms meer te horen dan alleen dat alles er goed uitziet. Je aanvullende verzekering kun je per 1 januari aanpassen, dus het overstapseizoen aan het eind van het jaar is het moment om te kijken of je hem al nodig hebt.

Waarom het voorlopig niet makkelijker wordt

Het tekort is geen tijdelijk dipje. Het Capaciteitsorgaan adviseerde om bijna honderd extra eerstejaars tandheelkunde toe te laten, maar minister Letschert van Onderwijs zei op 14 oktober 2026 nee, meldde Trajectum van de Hogeschool Utrecht. De kosten van zo’n 30 miljoen euro waren de reden. Wel komen er landelijk 28 extra plaatsen bij de hbo-opleiding mondzorgkunde, waarvan acht in Utrecht.

Dat laatste is voor jou het interessantste deel van het nieuws. Er komen de komende jaren meer mondhygiënisten bij dan tandartsen, en dat maakt de mondhygiënist steeds vaker je eerste aanspreekpunt. Wacht dus niet tot er een tandarts vrijkomt om iets aan je gebit te doen. Een goede mondhygiënist plus een plek op een paar wachtlijsten is voorlopig de realistische route.