Wintertijd afschaffen: Europa wacht op onderzoek dat eind 2026 klaar moet zijn
Europa onderzoekt de gevolgen van stoppen met klokverzetten. De resultaten worden eind 2026 verwacht, maar een datum voor afschaffing is er niet.
Het afschaffen van de klokwisselingen in Europa is nog niet geregeld. Wel loopt er dit jaar een onderzoek dat de vastgelopen discussie moet helpen: de Europese Commissie laat de gevolgen van verschillende vaste tijdregelingen doorrekenen. De resultaten worden eind 2026 verwacht. Dat is geen datum waarop de wintertijd of zomertijd automatisch verdwijnt.
Wie zich afvraagt waarom we nog steeds aan de klok draaien, heeft dus een terechte vervolgvraag. Er ligt al jaren een voorstel. Alleen zijn een voorstel, een onderzoeksrapport en een gezamenlijke beslissing van de lidstaten verschillende stappen. De laatste daarvan is nog niet afgerond.
Wat gebeurt er dit jaar wel?
De Nederlandse vertegenwoordiging van de Europese Commissie meldde op 25 maart 2026 dat aanvullend onderzoek de nationale ministers moet helpen om overeenstemming te bereiken. In een Raadsdocument van 3 juni 2026 staan meer details: het onderzoek begon in februari en wordt uitgevoerd door Ecorys, Capgemini, Stratec en CE Delft.
De studie bekijkt verschillende manieren om met de halfjaarlijkse wisselingen te stoppen. Daarbij gaat het onder meer om vervoer, energie, volksgezondheid en grensoverschrijdende handel. Ook verschillen tussen landen en hun eventuele vaste tijdkeuze worden onderzocht. Volgens het document waren tien scenario’s vastgesteld om verder te analyseren.
Dit is een lopend onderzoek, geen nieuwe bekendmaking van vandaag. De verwachte afronding aan het einde van 2026 stond al in de toelichting uit maart. Op basis daarvan kun je niet concluderen dat er in 2027 zeker nieuwe regels komen. Daarvoor zijn eerst resultaten en politieke besluiten nodig.
Foto: insung yoon via Unsplash. Sfeerbeeld.
Waarom was de stemming van 2019 niet voldoende?
Een veelgehoorde reactie is dat Europa dit toch allang had afgeschaft. Die herinnering komt niet uit de lucht vallen. Het Europees Parlement nam in maart 2019 een standpunt aan voor het stoppen met de wisselingen. Maar het Parlement kan deze wijziging niet alleen vaststellen.
Ook de Raad, waarin de lidstaten zijn vertegenwoordigd, moet akkoord gaan. De uitleg van de Raad van de EU vermeldt dat er nog geen gezamenlijk standpunt en geen definitieve tijdlijn is. Let op de datering: deze pagina is gearchiveerd en sinds 20 augustus 2026 niet bijgewerkt. Het is een beschrijving van het dossier, geen aankondiging van een nieuwe stemming op 7 oktober.
De simpele versie is dus: één Europese instelling was voor, maar daarmee was de hele procedure niet klaar. Wie alleen de oude krantenkop over de stemming onthoudt, mist het verschil tussen politieke steun en regels die daadwerkelijk in werking zijn getreden.
De lastige keuze komt na het stoppen
Geen klok meer verzetten klinkt overzichtelijk. Vervolgens moet ieder land nog weten welke tijd het aanhoudt. Permanent zomertijd geeft een ander patroon van licht en donker op de klok dan permanent standaardtijd. En landen kunnen daar verschillende voorkeuren bij hebben.
Neem een denkbeeldige grensregio waar mensen dagelijks naar hun werk of opleiding aan de andere kant van de grens reizen. Als het ene land op een andere manier met de klok omgaat dan het andere, moeten reizigers hun afspraken en roosters daarop afstemmen. Dat hoeft geen onoplosbaar probleem te zijn, maar het is wel iets dat vooraf helder moet zijn. Hetzelfde geldt voor een bedrijf dat met klanten in meerdere landen werkt.
Een gezamenlijke overgang vraagt daarom meer dan een datum prikken. Welke tijd kies je, hoe sluiten buurlanden op elkaar aan en wanneer pas je dienstregelingen aan? Dat zijn nuttige vragen om bij een toekomstig voorstel te stellen, ook als je zelf vooral van het halfjaarlijkse gedoe af wilt.
Foto: Tarik Haiga via Unsplash. Sfeerbeeld.
Waarom de biologische klok ook meespeelt
De discussie gaat niet uitsluitend over administratieve eenvoud. De verdeling van ochtend- en avondlicht is eveneens een punt van afweging. Chronobioloog Marijke Gordijn legt in onderstaande video van Universiteit van Nederland uit waarom de gekozen tijdzone daarbij verschil maakt.
Deze video is uit 2019. De politieke inleiding weerspiegelt die periode en is geen beschrijving van een nieuwe Europese verplichting. Gebruik hem als achtergrond bij de biologische klok, naast de actuele stand van het dossier hierboven.
Wat blijft er voor dit najaar gelden?
Voor je planning hoef je niet op het onderzoek te wachten. De huidige regeling geldt nog. In het artikel over wanneer de klok in 2026 teruggaat staan de Nederlandse datum, een live klok en een checklist voor apparaten die je zelf moet controleren.
De verwarring ontstaat vooral wanneer het woord ‘afschaffen’ zonder uitleg wordt gebruikt. Het kan slaan op het stoppen met wisselen, op het schrappen van zomertijd of op het permanent maken daarvan. Dat zijn geen uitwisselbare begrippen. Controleer bij een nieuw bericht dus wat er precies wordt voorgesteld voordat je aanneemt dat Nederland straks het hele jaar dezelfde tijd als nu gebruikt.
De eerstvolgende inhoudelijke stap om op te letten is de publicatie van de onderzoeksresultaten. Daarna wordt relevant welke voorstellen de lidstaten steunen en of daar een concrete overgangsdatum bij komt. Tot die tijd is ‘onderzoek loopt’ een nauwkeuriger omschrijving dan ‘Europa schaft de wintertijd af’.
Veelgestelde vragen
Stopt het klokverzetten eind 2026?
Dat is niet besloten. Eind 2026 is de verwachte afronding van het onderzoek, niet een vastgestelde einddatum voor de huidige tijdregeling.
Is er al besloten tussen permanente zomer- en wintertijd?
Nee. Het onderzoek bekijkt verschillende scenario’s. Daaruit volgt nog geen gezamenlijke keuze die voor Nederland is ingevoerd.
Waarom gaat de klok dit najaar dan gewoon terug?
De bestaande regeling blijft gelden zolang er geen nieuwe geldende afspraken voor in de plaats komen. Voor de praktische datum en tijden kun je het Nederlandse wintertijdoverzicht gebruiken.
Stand gecontroleerd op 7 oktober 2026. Gebruikte beleidsbronnen: Europese Commissie, 25 maart 2026; Raadsdocument 10045/26, 3 juni 2026; gearchiveerde dossierpagina van de Raad, laatst gewijzigd 20 augustus 2026. De verwachte oplevering is geen garantie voor een besluit.
Openingsfoto: Foto: Guillaume Périgois via Unsplash. Sfeerbeeld.
