Je eerste nette schoenen kopen: wat ik had willen weten voor mijn eerste sollicitatie

De eerste nette schoenen worden bijna altijd op het verkeerde moment gekocht. De avond voor het sollicitatiegesprek, in een winkel die om zes uur sluit, met een budget dat nog van je eerste salaris moet komen. Ik heb het zelf zo gedaan. Zwarte veterschoenen, een maat te krap, de volgende ochtend een uur op een stoel in een wachtruimte en daarna twee weken pleisters. Het gesprek ging goed. De schoenen gingen nooit meer aan.

Dat is zonde, want de schoen die je koopt voor je eerste baan hoort de eerste te zijn van een klein setje dat jaren meegaat. In dit stuk leg ik uit wat je nodig hebt, wat je kunt overslaan en waarom je dit in september moet regelen en niet in de week dat je het gesprek hebt.

Wat je eerste baan echt van je voeten vraagt

Laten we eerlijk zijn over de eisen. In de meeste eerste banen, of dat nu een kantoor is, een winkel, een stage bij een gemeente of een startersfunctie in de zorg, sta of loop je meer dan je op school ooit deed. Acht uur op je voeten is een andere sport dan acht uur in een collegebank. Het argument dat een schoen er goed uit moet zien is dus maar de helft van het verhaal. Hij moet ook om vijf uur ’s middags nog draagbaar zijn.

Er is nog een reden om dit nu te doen. Wie net zijn rijbewijs heeft, en dat zijn veel lezers van deze site, gaat dit najaar voor het eerst met de auto naar sollicitaties en proefdagen. Volgens het CBR slaagt al jaren ongeveer de helft van de kandidaten in één keer voor het praktijkexamen, dus die groep is groot. En autorijden op stijve, gladde zolen is onprettig en ronduit onhandig bij een koppeling, wat overigens meespeelt in de keuze tussen automaat of handgeschakeld. Een schoen die je van de auto tot in de vergaderruimte kunt dragen is wat je zoekt.

Twee paar, geen vijf

Mijn advies is simpel. Koop twee paar en koop ze goed. Het eerste paar is een nette sneaker in een gedempte kleur, denk aan bruin, taupe of donkerblauw leer. Geen wit, want wit is na één regenachtige fietsrit naar het station geen wit meer. Zo’n sneaker draag je op de gewone werkdagen, op je eerste werkdag, op de proefdag en op de vrijdagmiddagborrel, en niemand vindt hem te informeel zolang het leer is en de zool niet schreeuwt.

De sneakers voor heren bij Durlinger zijn daar een goed startpunt voor, omdat het assortiment daar leunt op merken die van comfort hun vak hebben gemaakt in plaats van op hype. Let bij het passen op drie dingen die niemand je vertelt. Het leer moet aan de zijkant iets meegeven als je erop drukt, de hiel moet vastzitten als je op je tenen staat en de binnenzool moet uitneembaar zijn, zodat je er later een steunzool in kwijt kunt als je voeten daar na een jaar staan om vragen.

Het tweede paar is de nette schoen voor de dagen die ertoe doen, het gesprek zelf, de ondertekening van je contract, een klantbezoek. Een veterschoen of een stevige boot in bruin of cognac leer, met een zool die niet van glad leer is. Dat laatste is belangrijker dan de kleur. Wie in september nette schoenen koopt, koopt ze voor een winter vol natte stoepen.

Wat je onder een pak draagt, en wat niet

Bij een eerste sollicitatie in een sector waar een pak nog gebruikelijk is, zoals bank, advocatuur of accountancy, gelden er nog wat ongeschreven regels. Zwarte schoenen bij een zwart of donkergrijs pak, bruin bij blauw en alles wat daartussen zit is een kwestie van smaak en bedrijf. Sokken die lang genoeg zijn om bij het zitten geen bleek scheenbeen te tonen. En geen sneakers, hoe net ook, tenzij je in een branche solliciteert waar de directeur ze zelf draagt.

Twijfel je over de combinatie, lees dan eerst welke schoenen je onder een pak draagt, een korte uitleg per pakkleur en per gelegenheid die ik zelf graag eerder had gelezen. Het scheelt een hoop staren in de spiegel op de ochtend zelf, net als het stuk over wat je aantrekt voor een sollicitatiegesprek dat hier eerder verscheen.

De fout die iedereen maakt

Nieuwe schoenen op de dag van het gesprek. Ik zei het al aan het begin en ik herhaal het omdat het de meest gemaakte beginnersfout is. Een leren schoen heeft minstens een week nodig om zich naar je voet te zetten. Draag hem thuis, draag hem naar de supermarkt, draag hem op de fiets naar een vriend. Pas als je hem een middag vergeet, is hij klaar voor een dag waarop je aan andere dingen wilt denken.

Reken op een uitgave tussen de honderd en tweehonderd euro voor twee goede paren. Dat lijkt veel als je nog geen salaris hebt gezien, maar verdeeld over de jaren dat ze meegaan is het een van de goedkoopste investeringen in je werkende leven. Slechte schoenen koop je elk jaar opnieuw. Goede schoenen koop je één keer en laat je één keer verzolen.