Eigen risico gespreid betalen: zo werkt het en wanneer het slim is

Het eigen risico gaat volgend jaar waarschijnlijk omhoog, van 385 naar 400 euro. Dat staat in de kabinetsplannen voor 2027 die op Prinsjesdag bekend werden, en de SP heeft er een spoeddebat over aangevraagd. Hoe hoog het bedrag precies wordt, heb ik eerder al uitgezocht in eigen risico in 2027. Dit stuk gaat over iets anders, namelijk hoe je dat bedrag betaalt. Je hoeft het namelijk niet in één keer op tafel te leggen. MAX Vandaag zette op 28 september de mogelijkheden op een rij, en voor wie net zelf verzekerd is, zijn die handig om te kennen.

Eerst even kort, wat het eigen risico is

Vanaf je achttiende betaal je een deel van je zorgkosten zelf. In 2026 is dat 385 euro per jaar. Ga je naar het ziekenhuis, laat je bloed prikken of krijg je bepaalde medicijnen, dan betaal je die kosten eerst zelf tot je dat bedrag hebt bereikt. Pas daarna betaalt je zorgverzekeraar.

Niet alles valt eronder. Een bezoek aan de huisarts kost je niets van je eigen risico. Ook wijkverpleging, een gecombineerde leefstijlinterventie en hulp bij stoppen met roken betaal je niet zelf. Wie gezond is en vooral bij de huisarts komt, merkt in een jaar dus soms helemaal niets van het eigen risico.

Twee manieren om het gespreid te betalen

Er zijn twee routes, en ze werken heel verschillend.

Vooraf gespreid betalen

Bij veel verzekeraars kun je het verplichte eigen risico vooraf in tien termijnen betalen. Bij 385 euro is dat 38,50 euro per maand. Gaat het bedrag in 2027 naar 400 euro, dan kom je uit op 40 euro per termijn. Je betaalt die termijnen bovenop je premie, of je nu zorg gebruikt of niet.

Gebruik je uiteindelijk minder zorg, dan krijg je het teveel betaalde terug. Dat gebeurt wel pas na afloop van het jaar, omdat zorgverleners hun rekeningen vaak laat indienen. Menzis maakt de balans bijvoorbeeld op in mei van het jaar daarna, staat op de uitlegpagina van Menzis. Wanneer de termijnen beginnen en tot wanneer je je kunt aanmelden, verschilt per verzekeraar. Bij Menzis lopen de termijnen van februari tot en met november en kun je je voor 2027 aanmelden van 29 oktober 2026 tot en met 28 januari 2027. MAX Vandaag noemt een start in maart en aanmelden voor 1 januari bij de meeste verzekeraars. Check dus altijd wat jouw eigen verzekeraar hanteert.

Achteraf een betalingsregeling

Heb je niets vooraf geregeld en krijg je een rekening die je niet in één keer kunt betalen, neem dan contact op met je zorgverzekeraar. Vaak kun je een betalingsregeling afspreken en betaal je de rekening in delen. Het aantal termijnen en eventuele minimumbedragen verschillen per verzekeraar. Dit is dus een noodoplossing als de rekening al binnen is, en geen vaste regeling voor het hele jaar.

Wanneer vooraf spreiden slim is

Vooraf spreiden is vooral handig als je vrij zeker weet dat je je eigen risico helemaal opmaakt. Denk aan medicijnen die je elke maand gebruikt, een behandeling in het ziekenhuis die al gepland staat of een aandoening waarvoor je regelmatig terug moet. Dan komt de rekening sowieso, en is een vast bedrag per maand prettiger dan een klap van een paar honderd euro in één keer.

Ook met een krappe begroting kan het rust geven. Net begonnen met werken of studeren, weinig buffer op je rekening? Dan is 40 euro per maand makkelijker in te plannen dan een onverwachte rekening. Zet het bedrag dan meteen mee in je maandbudget, zodat je niet schrikt.

Wanneer je het beter niet doet

Verwacht je weinig zorg, dan zou ik het niet doen. Je betaalt dan elke maand geld vooruit dat je waarschijnlijk niet nodig hebt, en je krijgt het pas maanden na het einde van het jaar terug. Als je dat geld zelf opzij zet op een spaarrekening, heb je dezelfde zekerheid en blijft het van jou.

Let ook op deze beperkingen.

• Heb je naast het verplichte ook een vrijwillig eigen risico, dan kun je bij veel verzekeraars niet gespreid betalen. Menzis sluit het dan bijvoorbeeld uit.
• De regeling gaat niet mee als je overstapt. Bij een nieuwe verzekeraar vraag je het opnieuw aan.
• Blijf je bij dezelfde verzekeraar, vraag dan na of de regeling vanzelf wordt verlengd. Bij Menzis gebeurt dat automatisch, maar dat is niet overal zo.

Handig in het overstapseizoen

Richting het einde van het jaar maken verzekeraars hun premies voor 2027 bekend en kun je overstappen. Neem het gespreid betalen dan mee in je vergelijking. Kijk niet alleen naar de premie, maar ook of een verzekeraar deze regeling aanbiedt en hoe die werkt. Wat je in totaal aan premie, eigen risico en zorgtoeslag kwijt bent, zie je in de optelsom voor je zorgverzekering in 2027.

Mijn advies voor wie net begint is eenvoudig. Weet je dat je zorg nodig hebt, spreid dan vooraf. Verwacht je weinig, zet dan zelf elke maand een klein bedrag apart. Dan ben je in beide gevallen voorbereid, ook als het eigen risico in 2027 echt omhoog gaat.