Zorgtoeslag aanvragen als starter: stappenplan en wanneer je moet terugbetalen

Zorgtoeslag krijg je niet vanzelf. Je vraagt hem zelf aan, ook als je net 18 bent of je ouders de premie nog betalen. Het aanvragen zelf is zo gebeurd. Het lastige deel komt een jaar later, als je inmiddels werkt en het voorschot nog op je oude inkomen is gebaseerd. Daarom eerst de stappen en daarna de rekensom die de meeste starters overslaan.

Kom je in aanmerking?

Volgens Dienst Toeslagen moet je 18 of ouder zijn, een Nederlandse zorgverzekering hebben en onder de grenzen voor inkomen en vermogen blijven. In 2026 is dat maximaal 40.857 euro inkomen per jaar en 146.011 euro vermogen op 1 januari, zonder toeslagpartner. Met een toeslagpartner is het samen 51.142 euro inkomen en 184.633 euro vermogen.

Drie dingen die starters vaak niet weten.

• Je studiefinanciering telt niet mee als inkomen. Je vakantiegeld juist wel.
• Betalen je ouders je premie of regelen zij de polis, dan heb je toch recht op zorgtoeslag. Het gaat om jouw inkomen.
• Een aanvullende verzekering is niet nodig. Elke basisverzekering bij een Nederlandse verzekeraar telt. En de hoogte van je premie maakt niet uit, want de toeslag hangt alleen af van je inkomen en of je een toeslagpartner hebt.

Sluit eerst je polis af als je die nog niet hebt, want zonder verzekering kun je niet aanvragen. Hoe dat werkt, staat in ons stuk over je eerste polis als je 18 wordt.

Zorgtoeslag aanvragen in vijf stappen

1. Maak een proefberekening. Die staat op toeslagen.nl en laat zien of je iets krijgt en ongeveer hoeveel.
2. Schat je jaarinkomen. Het gaat om het hele kalenderjaar, dus ook de maanden met alleen een bijbaan. Tel je vakantiegeld en een eventuele eindejaarsuitkering mee. Woon je samen, dan heb je ook het jaarinkomen van je partner nodig.
3. Zet je DigiD en je Berichtenbox klaar. Activeer de Berichtenbox op MijnOverheid, dan krijg je een mail zodra er post is over je aanvraag.
4. Vraag aan in Mijn toeslagen. Log in, kies bij Zorgtoeslag voor Aanvragen, beantwoord de vragen en verstuur. Sommige gegevens staan er al ingevuld. Zo beschrijft Dienst Toeslagen het ook, en meestal zie je meteen welk bedrag eruit komt.
5. Wacht op de brief. Die komt meestal binnen vijf weken, per post en in je Berichtenbox. Controleer of het inkomen in de brief klopt met wat je hebt opgegeven.

Ben je laat, dan is er ruimte. Over een jaar aanvragen kan tot en met 31 december van het jaar daarna. Voor 2025 is dat dus nog tot en met 31 december 2026. Heb je daar een brief over gekregen, kijk dan ook naar de valkuil die in die aanvraag zit.

Hoeveel je krijgt, en waarom dat snel daalt

Dit zijn bedragen uit de tabel van Dienst Toeslagen voor 2026, zonder toeslagpartner.

Kijk even hoe steil dat loopt. Tussen 29.500 en 41.000 euro verdwijnt de hele toeslag. Dat is precies het gebied waar veel eerste salarissen zitten. Een loonsverhoging of een bonus kan hier dus al merkbaar schelen, en dat zie je pas terug als je het doorgeeft.

Waar het misgaat: je tweede jaar

Een voorbeeld, met onze eigen rekensom op de tabel hierboven. Je hebt tot en met juni een bijbaan van 600 euro bruto per maand en begint op 1 juli met een baan van 3.000 euro bruto, plus 8 procent vakantiegeld.

Geef je het hogere inkomen niet door en loopt het voorschot van 129 euro gewoon door, dan heb je in dat tweede jaar 1.272 euro te veel gekregen. Die rekening komt pas na afloop van het jaar, als het definitieve inkomen bekend is. De bedragen van een later jaar zijn wat anders, maar de verhouding blijft ongeveer zo.

Het omgekeerde kan ook. Het hele startjaar is vaak goed voor de volle toeslag terwijl je denkt dat je er met een fulltime salaris geen recht meer op hebt. Dat is geld dat je laat liggen als je niet aanvraagt.

Zo voorkom je terugbetalen

Dienst Toeslagen geeft zelf drie tips, en de eerste is de belangrijkste. Controleer je geschatte inkomen na elke verandering en schat liever iets te hoog dan te laag. Te veel gekregen moet je terugbetalen, te weinig gekregen krijg je na afloop alsnog. Je loopt dus niets mis.

• Geef een nieuwe baan, loonsverhoging of ander contract meteen door in Mijn toeslagen of de app.
• Geef ook door als je gaat samenwonen. Dan telt het inkomen van je toeslagpartner mee, en dat is vaak de grootste verandering van allemaal.
• Reken bij een eerste baan het hele kalenderjaar uit, niet je maandloon keer twaalf. In het startjaar zit je daar anders ver boven.
• Is het verschil klein, dan is er een vangnet. Krijg je in 2026 een definitieve berekening, dan hoef je 121 euro of minder niet terug te betalen, per toeslag.

Werk je naast je studie, lees dan ook hoeveel je mag bijverdienen zonder geld kwijt te raken. Huur je een zelfstandige woning, dan speelt hetzelfde bij je huurtoeslag.

Wat er in 2027 verandert

Nu de nieuwe polissen eraan komen, gaan ook de bedragen schuiven. Zorgwijzer zet de cijfers uit de Prinsjesdagstukken op een rij. Het maximum voor iemand zonder toeslagpartner gaat van 129 naar ongeveer 140 euro per maand, de inkomensgrens naar ongeveer 42.950 euro. Die bedragen zijn nog niet definitief, dat volgt in november.

De vermogensgrens is wel zeker en gaat juist omlaag, meldt Dienst Toeslagen, naar 119.122 euro zonder toeslagpartner. Daar zit de gemiddelde starter niet aan, tenzij je een schenking of erfenis krijgt. Dan is dit wel het moment om op te letten. De datum die telt is 1 januari 2027.

Geschreven door

Bart

Bart schrijft voor beginner.nl over situaties die mensen in het leven voor het eerst tegenkomen — van een huis kopen tot een eerste baan, van studiefinanciering tot samenwonen. Geen vakjargon, geen verkoopprietjes, geen 'in deze blog leggen we uit'. Bart gelooft in eerlijke informatie zoals je die van een vriend zou willen krijgen die er net iets langer over heeft nagedacht dan jij. Hij is een vaste pen achter de praktische gidsen van beginner.nl en richt zich op de onderwerpen waar beginners écht mee zitten: kosten, valkuilen, en wat ze je niet vertellen tot je het te laat ontdekt.

Meer van Bart