Makelaars straks verplicht in een register: zo check je nu al of je makelaar te vertrouwen is

Iedereen mag zich nu makelaar noemen. Een diploma, een eed of een inschrijving is niet nodig. Daar wil minister Elanor Boekholt-O’Sullivan van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening iets aan doen. Ze werkt aan een verplicht beroepsregister voor makelaars, schreef ze op 1 oktober aan de Tweede Kamer. Wie zich niet inschrijft of eruit wordt gezet, mag het vak niet meer uitoefenen. Voor jou als starter is dat goed nieuws, maar het duurt nog wel even. Tot die tijd moet je zelf checken met wie je te maken hebt.

Wat de minister van plan is

Volgens Rijksoverheid moeten makelaars zich eenmalig inschrijven in het register. Daaraan worden gedragsregels in de wet gekoppeld. Een paar voorbeelden die het ministerie noemt.

• Relevante informatie over de woning op tijd en volledig delen.
• Alle geïnteresseerden gelijk behandelen.
• Inzicht geven in het biedproces via een uniform biedlogboek.

Klachten komen bij een geschillencommissie terecht. In het uiterste geval wordt een makelaar uit het register geschrapt, en dan mag hij niet meer als makelaar werken.

De aanleiding is het grote aantal klachten, onder meer bij Vereniging Eigen Huis. Kopers en verkopers noemden belangenverstrengeling, spelregels die halverwege veranderen en onduidelijkheid over biedingen. Over die meldingen schreven we eerder in bijna duizend klachten over makelaars. Volgens NU.nl vindt de minister dat de eigen regels van de branche te weinig doen, omdat ze nauwelijks worden gehandhaafd.

Wanneer merk jij er iets van?

Niet morgen. De minister werkt het plan de komende maanden uit en informeert de Kamer begin 2027. Daarna moet er nog een wet komen, en die moet door de Tweede en Eerste Kamer. Ook PVV-Kamerlid Jeremy Mooiman werkt aan een eigen wetsvoorstel met een beroepsregister. Hoe het precies uitpakt en wanneer het ingaat, is dus nog open.

Koop je in de komende maanden je eerste huis, dan geldt gewoon de huidige situatie. En die is dat je zelf moet uitzoeken of een makelaar te vertrouwen is.

Zo check je nu al of een makelaar betrouwbaar is

Je hebt in een koopproces met twee soorten makelaars te maken. De verkopend makelaar werkt voor de verkoper, ook als hij aardig tegen je is. Een aankoopmakelaar huur je zelf in en werkt voor jou. Voor allebei geldt dat je een paar dingen kunt nagaan.

1. Is hij lid van een brancheorganisatie? De grote clubs zijn NVM, VBO en Vastgoedpro. Leden moeten zich aan een gedragscode houden en je kunt er een klacht indienen. Dat die codes volgens de minister te weinig worden gehandhaafd, is waar, maar het is meer dan niets. Check het lidmaatschap op de site van de organisatie zelf, niet alleen het logo op de website van het kantoor.
2. Staat het kantoor in het Handelsregister? Zoek de naam op bij de Kamer van Koophandel. Je ziet dan hoe lang het bedrijf bestaat en wie erachter zit.
3. Vraag naar de biedprocedure, per mail. Open bieden of een inschrijving, wat is de deadline en komt er daarna nog een ronde? Een betrouwbare makelaar zet dat zonder morren op papier.
4. Vraag wie hij nog meer vertegenwoordigt. Werkt hetzelfde kantoor ook voor een andere bieder? Dat mag, maar je hoort het te weten.
5. Vraag na afloop om het biedlogboek. Ook als je het huis niet krijgt. Zo zie je of het eerlijk ging.
6. Lees reviews met een kritische blik. Kijk vooral naar reviews van kopers. Die van verkopers zeggen weinig over hoe kopers worden behandeld.

Neem je een aankoopmakelaar, vraag dan ook vooraf wat hij precies voor je doet en wat de afspraken zijn als je het huis niet krijgt. Leg dat vast in een opdrachtbevestiging.

Wat je doet als het toch misgaat

Heb je het idee dat je oneerlijk bent behandeld, bijvoorbeeld omdat een bod na de deadline nog werd geaccepteerd, dan heb je meer aan bewijs dan aan boosheid. Bewaar je mails en zet telefonische afspraken achteraf op de mail met de zin “ter bevestiging van ons gesprek”. Is de makelaar lid van een brancheorganisatie, dan dien je daar een klacht in. Vereniging Eigen Huis verzamelt ook meldingen, en die hebben juist geleid tot het plan van de minister.

Ik vind het register een logische stap. Een huis is voor de meeste starters de grootste aankoop van hun leven, en het is vreemd dat iemand zonder enige toets je door dat proces mag loodsen. Maar een register lost niet alles op. Een makelaar van de verkoper blijft de belangen van de verkoper behartigen, ook met een inschrijving. Het blijft dus jouw taak om goed voorbereid te bezichtigen. Hoe je dat aanpakt, lees je in zo bereid je een bezichtiging voor.

Wil je het hele traject nog eens op een rij, van bod tot sleutel, lees dan je eerste huis kopen in stappen.