Werkgever failliet bij je eerste baan: zo krijg je je loon toch betaald

In oktober gingen 322 bedrijven failliet, 27 procent meer dan in dezelfde maand vorig jaar. Dat meldt NU.nl op basis van nieuwe cijfers van het CBS. Naar verhouding werd de horeca het hardst geraakt: per 100.000 horecabedrijven gingen er 25,1 failliet, tegen 23,3 een jaar eerder. Juist in cafés, restaurants en bezorgdiensten werken veel jonge mensen, vaak in hun eerste baan of naast hun studie.

Gaat je werkgever failliet, dan is de eerste vraag meestal of je je loon nog krijgt. Het korte antwoord is ja, voor het grootste deel. Daar zorgt het UWV voor, maar je moet wel zelf een paar dingen goed regelen. Dit stuk loopt na wat er gebeurt, welk geld je terugziet en wat je zelf doet.

Wat er gebeurt als je werkgever failliet gaat

Als de rechter een bedrijf failliet verklaart, wijst hij een curator aan. Die neemt het financiële beheer over en beslist wat er met het bedrijf gebeurt: verkopen, doorstarten of sluiten. De curator mag je contract opzeggen zonder toestemming van het UWV. Hij moet daarbij wel een opzegtermijn aanhouden, die bij een faillissement maximaal 6 weken is, legt vakbond CNV uit.

Wordt het bedrijf vóór het faillissement overgenomen, dan betaalt de nieuwe eigenaar voortaan je loon, ook wat je nog tegoed had. Bij een overname ná het faillissement, een doorstart, is de nieuwe eigenaar niet verplicht je in dienst te houden. Dat staat op de pagina van het UWV over een failliete werkgever. In dat geval begin je dus bij een doorstart met een nieuw contract, en dat kan andere afspraken bevatten dan je oude.

Welk loon het UWV overneemt

Kan je werkgever blijvend niet meer betalen, dan neemt het UWV een deel van zijn verplichtingen over met de uitkering wegens betalingsonmacht. In de volksmond heet dat de loongarantieregeling. Volgens het UWV krijg je dan:

• het loon dat je in de 13 weken voor je ontslag had moeten krijgen, inclusief bijvoorbeeld overuren, onkostenvergoeding, toeslagen voor onregelmatige uren en een dertiende maand;
• het loon over je opzegtermijn, maximaal 6 weken;
• vakantiegeld en openstaande vakantiedagen over de 12 maanden voor je uit dienst ging;
• pensioenpremie over maximaal 12 maanden, die het UWV rechtstreeks aan je pensioenfonds betaalt.

Er geldt een maximum van 150 procent van het maximumdagloon, maar daar kom je met een startsalaris niet in de buurt. Wat buiten de regeling valt, zoals loon van langer dan 13 weken geleden, moet je bij de curator opeisen. Dat geld is niet zeker, want de curator betaalt eerst andere schuldeisers met voorrang.

Voor jonge horecamedewerkers zit hier een punt dat vaak over het hoofd wordt gezien. Bij de meeste werkgevers wordt vakantiegeld één keer per jaar uitbetaald, rond mei of juni. Gaat je werkgever in november failliet, dan heb je sindsdien al een half jaar vakantiegeld opgebouwd dat nog niet op je rekening staat. Omdat het UWV vakantiegeld over de laatste 12 maanden meeneemt, valt dat bedrag er gewoon onder. Controleer op je loonstrook hoeveel er is gereserveerd, zodat je weet wat je hoort te krijgen.

Voor wie de regeling niet geldt

De uitkering is voor werknemers. Heb je een bijbaan of een oproepcontract op de loonlijst van het bedrijf, dan ben je werknemer en val je eronder. Zzp’ers en stagiairs krijgen deze uitkering niet. Een uitzondering is een stagiair die naast zijn stage ook loon kreeg voor gewoon werk bij dezelfde werkgever. Werk je via een uitzendbureau, dan telt alleen een faillissement van je eigen uitzendbureau. Gaat het restaurant waar je via het bureau werkt failliet, dan blijft het uitzendbureau je werkgever.

Een transitievergoeding krijg je bij ontslag door een faillissement niet, schrijft CNV.

Stappenplan als je werkgever failliet is

De volgorde hieronder volgt wat het UWV en CNV adviseren.

1. Verzamel je papieren. Bewaar je arbeidscontract, je laatste loonstroken en een overzicht van je gewerkte uren, zeker als je een oproepcontract hebt. Die heb je nodig voor de aanvraag.
2. Zet op papier wat je nog tegoed hebt. CNV raadt aan je werkgever een aangetekende brief te sturen met een overzicht van openstaand loon, vakantiegeld, vakantiedagen, reiskosten en andere vergoedingen, met een kopie naar de curator. Bewaar zelf ook een kopie.
3. Ga naar de informatiebijeenkomst. Bij een faillissement nodigt het UWV de werknemers uit, soms via de werkgever of de curator. Daar wordt het aanvraagformulier doorgenomen. Het UWV adviseert om pas daarna aan te vragen, want een te vroege aanvraag wordt afgewezen.
4. Vraag de uitkering aan. Binnen 4 weken na je complete aanvraag krijg je een voorschot op het achterstallige loon. Het loon over de opzegtermijn krijg je pas nadat je een inkomstenopgave hebt ingestuurd, die je vanaf de eerste dag van de volgende maand kunt doen. De eindafrekening, met vakantiegeld en vakantiedagen, volgt binnen 26 weken.
5. Zoek alvast verder. Je mag al solliciteren voordat je ontslag ingaat. Vind je eerder een nieuwe baan, dan kun je je contract zelf opzeggen. Overleg met de curator of je eerder kunt stoppen.

Na de opzegtermijn nog geen nieuwe baan

Heb je na de opzegtermijn nog geen werk, dan kun je via Mijn UWV een WW-uitkering aanvragen. Daarvoor moet je wel lang genoeg hebben gewerkt. Het UWV kijkt of je in de 36 weken voor je werkloosheid minstens 26 weken hebt gewerkt. Bij een eerste baan van een paar maanden haal je die eis vaak nog niet. Hoe de WW in de toekomst kan veranderen, lees je in ons stuk over een kortere WW en je eerste baan.

Twijfel je over je rechten, zeker als je geen lid bent van een vakbond, dan kun je gratis terecht bij het Juridisch Loket. En merk je al vóór een faillissement dat je loon structureel te laat of niet komt, wacht dan niet af. Ook dan kun je bij het UWV melden dat je niet wordt betaald. Werk je ergens waar het met meer dan alleen het loon misgaat, kijk dan ook naar ons stuk over uitbuiting bij een bijbaan herkennen en melden.

Geschreven door

Bart

Bart schrijft voor beginner.nl over situaties die mensen in het leven voor het eerst tegenkomen — van een huis kopen tot een eerste baan, van studiefinanciering tot samenwonen. Geen vakjargon, geen verkoopprietjes, geen 'in deze blog leggen we uit'. Bart gelooft in eerlijke informatie zoals je die van een vriend zou willen krijgen die er net iets langer over heeft nagedacht dan jij. Hij is een vaste pen achter de praktische gidsen van beginner.nl en richt zich op de onderwerpen waar beginners écht mee zitten: kosten, valkuilen, en wat ze je niet vertellen tot je het te laat ontdekt.

Meer van Bart