Kortere WW op tafel, wat dat betekent voor je eerste baan
Het CPB rekende de kortere WW door. Hoeveel maanden WW je als starter opbouwt, hoe hoog die is en wat je regelt als je contract niet wordt verlengd.
Voor wie net aan het werk is, verandert de kortere WW waarschijnlijk niets. Het kabinet wil de maximale duur van de werkloosheidsuitkering vanaf 1 januari 2029 halveren van twee jaar naar één jaar, maar die twee jaar haal je pas na een lang arbeidsleven. Met een paar jaar werkervaring kom je nu op een paar maanden WW, en dat blijft zo. Veel belangrijker voor een starter is of je überhaupt recht hebt op WW, hoe hoog die is en wat je moet doen als je eerste contract niet wordt verlengd.
Het Centraal Planbureau rekende het plan op verzoek van het kabinet door. Volgens de NOS levert de inkorting de schatkist geld op, maar groeit de werkgelegenheid er maar met 0,1 procent door, ongeveer 8000 voltijdbanen. CPB-econoom Jonneke Bolhaar legde uit waarom jongeren het nauwelijks merken. Wie op zijn 25e of 30e werkloos wordt, heeft volgens haar recht op een aantal maanden WW, en dan maakt een maximum van 12 of 24 maanden geen verschil.
Hoeveel maanden WW je opbouwt
De regels staan op Rijksoverheid.nl. Heb je in de 36 weken voordat je werkloos werd minstens 26 weken gewerkt, dan heb je recht op drie maanden WW. Dat heet de wekeneis. Voldoe je ook aan de jareneis, dan krijg je één maand WW per jaar arbeidsverleden, met drie maanden als ondergrens. Vanaf het elfde jaar komt er per jaar een halve maand bij, tot het huidige maximum van 24 maanden.
Zet je dat in een tabel, dan zie je meteen wie het kabinetsplan raakt.
| Jaren arbeidsverleden | WW nu | WW met maximum van 12 maanden |
|---|---|---|
| 1 tot 3 | 3 maanden | 3 maanden |
| 5 | 5 maanden | 5 maanden |
| 10 | 10 maanden | 10 maanden |
| 14 | 12 maanden | 12 maanden |
| 20 | 15 maanden | 12 maanden |
| 30 | 20 maanden | 12 maanden |
Welke jaren als arbeidsverleden tellen, rekent UWV uit op basis van je loongegevens. Je kunt dat zelf nakijken in je overzicht arbeidsverleden bij UWV. Het loont om dat één keer te doen, want een ontbrekend jaar kost je later een maand uitkering.
Hoe hoog de uitkering is
De hoogte hangt af van wat je in de twaalf maanden voor je werkloosheid verdiende, het WW-maandloon. De eerste twee maanden krijg je 75 procent daarvan, daarna 70 procent. Verdiende je 2.500 euro bruto per maand, dan krijg je de eerste twee maanden ongeveer 1.875 euro bruto en daarna ongeveer 1.750 euro bruto. Het CPB onderzocht ook of die 75 procent omlaag of omhoog moet, maar vond daar nog minder effect van dan van de kortere duur.
Ga je in je WW-periode minder uren werken, dan vult de WW aan. UWV verrekent 70 procent van wat je verdient met je uitkering. Kom je boven 87,5 procent van je WW-maandloon, dan stopt de WW.
Als je eerste contract niet wordt verlengd
Dit is de situatie waarin de meeste starters voor het eerst met de WW te maken krijgen. Een tijdelijk contract loopt af en de werkgever biedt niets nieuws aan. Dan zijn dit de dingen die je regelt.
- Vraag WW aan binnen een week. Dat doe je bij UWV, en de week gaat in op de dag dat je werkloos bent. Wacht niet op je laatste loonstrook.
- Controleer je transitievergoeding. Verlengt de werkgever je tijdelijke contract niet, dan heb je meestal recht op een transitievergoeding. Die moet uiterlijk een maand na het einde van je contract betaald zijn. Weiger je zelf een verlenging, dan vervalt dat recht.
- Kijk naar je toeslagen. Een lager inkomen kan betekenen dat je meer zorgtoeslag of huurtoeslag krijgt. Geef je nieuwe inkomen door, dan voorkom je ook dat je later moet terugbetalen.
- Heb je geen recht op WW, ga dan naar de gemeente. Werkte je minder dan 26 weken, dan kom je mogelijk in aanmerking voor bijstand.
Neem je zelf ontslag, dan heb je in de regel geen recht op WW. Dat is voor starters misschien wel de belangrijkste les uit dit hele verhaal. Wie ergens ongelukkig is, kan beter eerst een nieuwe baan vinden en dan pas opzeggen, hoe verleidelijk het ook is om meteen weg te lopen. Hoe je dat verschil tussen vast en tijdelijk werk verder weegt, staat in ons stuk over vast of tijdelijk contract.
De discussie in Den Haag over de WW gaat dus vooral over mensen met een lange loopbaan. Voor jou telt vooral dat je weet wat je nu hebt opgebouwd, en dat je bij het einde van een contract geen week laat liggen.
