Nieuwe oplichtingstruc: zo kost je pinpas tegen je telefoon je saldo
Oplichters laten je een app installeren en je pinpas tegen je telefoon houden. Zo werkt de truc, zo herken je het telefoontje en dit doe je als het gebeurd is.
Een telefoontje van je bank, een stem die zegt dat er vreemde betalingen op je rekening staan, en daarna het verzoek om een app te installeren en je pinpas tegen je telefoon te houden. Wie dat doet, denkt zijn pas te blokkeren. In werkelijkheid geef je oplichters zo de sleutel van je rekening. De politie waarschuwde op 22 oktober voor deze nieuwe truc, en de slachtoffers zijn lang niet alleen ouderen.
Wat er precies gebeurde
Volgens RTL Nieuws hebben de oplichters in drie weken tijd ongeveer 170 mensen opgelicht voor in totaal 380.000 euro. Onder de gedupeerden zitten tientallen twintigers en dertigers, verspreid over heel Nederland. Twee verdachten, mannen van 23 en 25 jaar, zijn op 6 oktober aangehouden en blijven volgens de rechtbank voorlopig vastzitten.
De werkwijze is slim in elkaar gezet. Je krijgt eerst een automatisch ingesproken bericht over verdachte activiteiten op je rekening. Herken je de betalingen niet, dan druk je op 1. Na een wachtmuziekje neemt een zogenaamde bankmedewerker het over. Die zegt dat je pas snel geblokkeerd moet worden, en dat dat alleen kan met een speciale app. Daarna vraagt hij je de pas tegen je telefoon te houden. De criminelen gebruikten volgens de politie kunstmatige intelligentie om tientallen varianten van die ingesproken berichten te maken, met verschillende stemmen en namen van banken.
Waarom je pas tegen je telefoon gevaarlijk is
Je pinpas heeft een NFC-chip, dezelfde techniek waarmee je contactloos betaalt. De app die je moet installeren leest die chip uit en stuurt de gegevens meteen door naar een handlanger. Die staat al bij een geldautomaat, met een telefoon die jouw pas nabootst. Omroep West beschrijft het zo dat de handlanger geld opneemt terwijl jij nog aan de lijn hangt en denkt dat je je rekening beveiligt. Je pas blijft al die tijd gewoon in jouw hand.
Dat maakt deze truc anders dan de bekende phishingmail. Je geeft niets af, je typt geen inlogcode in een nepsite, en toch is het geld weg. Juist daardoor trapt ook iemand in die normaal elke verdachte link herkent. Ik denk dat dat de reden is dat er zoveel jonge mensen tussen de slachtoffers zitten. Wie opgroeit met contactloos betalen en apps, vindt een pas tegen een telefoon houden niet vreemd.
Zo herken je het telefoontje
De politie is er duidelijk over. Je bank vraagt je nooit om je pas tegen je telefoon te houden, nooit om een app te installeren om je pas te blokkeren, en nooit om je pincode. Krijg je een van die drie verzoeken, dan weet je genoeg. Ook haast is een teken. Een echte bank geeft je de tijd om op te hangen en zelf terug te bellen.
Twijfel je, hang dan op en bel je bank via het nummer op de achterkant van je pas of in de officiële app. Bel niet terug naar het nummer dat je net belde, en blijf ook niet aan de lijn terwijl je het nummer opzoekt. Je kunt ook de politie bellen op 0900-8844.
Beperk de schade vooraf
Hoeveel een oplichter van je rekening kan halen, hangt mede af van de limieten die je zelf hebt ingesteld. Een woordvoerder van de politie in Rotterdam zei tegen RTL Nieuws dat er tot die limiet soms zonder pincode geld kan worden opgenomen of betaald. Het loont dus om in je bankapp te kijken welke limieten er nu op je pas staan. Bij de meeste banken kun je die zelf verlagen, ook voor contactloos betalen. De Rabobank legt bijvoorbeeld uit waar je die instelling in de app vindt.
Bij een eerste eigen rekening staan die limieten vaak nog op de standaard van de bank. Een lagere daglimiet voor opnemen en betalen is wat onhandig als je eens een grote aankoop doet, maar je kunt hem dan tijdelijk verhogen. Andersom gaat het niet. Als het geld eenmaal weg is, help je jezelf niet meer met een lagere limiet.
Is het toch gebeurd?
- Bel direct je bank via het officiële nummer en laat je pas en eventueel je rekening blokkeren.
- Verwijder de app die je hebt geïnstalleerd en schrijf eerst op hoe hij heette.
- Noteer het nummer waarmee je werd gebeld, de tijd en wat er is gezegd.
- Doe aangifte bij de politie, online of op het bureau.
- Meld het ook bij de Fraudehelpdesk, zodat anderen gewaarschuwd kunnen worden.
Daarna komt de vraag of je je geld terugkrijgt. Banken zeggen al snel dat je zelf onvoorzichtig was, maar zo eenvoudig is het niet. In ons stuk over wat je bank moet terugbetalen als je bent opgelicht lees je hoe dat zit en waarom je je niet meteen moet laten afschepen.
