Opgelicht via je bankrekening? Je bank moet eerst terugbetalen, ook bij nalatigheid
Het Europees Hof bepaalde dat banken fraudeslachtoffers eerst moeten terugbetalen, ook bij grove nalatigheid. Wanneer dat voor jou geldt en wat je doet.
Je klikt op een link in een berichtje van een koper op een verkoopsite, je komt op iets wat precies op de site van je bank lijkt, en je logt in. Een uur later is er geld van je rekening verdwenen. Tot nu toe kon je bank in zo’n geval zeggen dat je grof nalatig was geweest en dat je het verlies zelf moest dragen. Het Europees Hof van Justitie heeft daar op 15 oktober 2026 een streep door gezet, meldt NU.nl.
Voor wie net een eigen rekening heeft, is dat goed nieuws. Maar de uitspraak helpt niet bij elke vorm van oplichting, en dat onderscheid is het belangrijkste wat je hieruit moet onthouden.
Wat het Hof precies heeft bepaald
De zaak draaide om een klant van een Poolse bank. Zij werd op een verkoopsite misleid, klikte op een link naar een nagemaakte banksite en raakte 700 euro kwijt. De bank weigerde te betalen. Het Hof vindt dat de bank het bedrag eerst moet terugbetalen, ook als de klant volgens de bank ernstig nalatig was. Dat moet uiterlijk aan het eind van de werkdag na het moment waarop de bank de transactie heeft opgemerkt of waarop jij die hebt gemeld.
Pas daarna mag de bank proberen het geld terug te halen. Dan moet de bank wel bewijzen dat je opzettelijk of door grove nalatigheid je verplichtingen niet bent nagekomen. De bewijslast ligt dus bij de bank, en jij hebt intussen je geld terug. Er is één uitzondering. Heeft de bank redelijke gronden om te denken dat je zelf fraude pleegt en meldt ze dat bij de autoriteiten, dan hoeft ze niet meteen te betalen.
Wat dit in Nederland verandert, is nog niet duidelijk. De Nederlandse Vereniging van Banken bestudeert de uitspraak en wil daar volgende week op terugkomen. Volgens de NVB kregen klanten in 2024 in ongeveer de helft van de fraudegevallen hun schade vergoed. Ik verwacht dat dat aandeel omhoog gaat, al hangt het af van hoe banken de uitspraak gaan toepassen.
Het verschil dat alles bepaalt
De uitspraak gaat over niet-toegestane betalingen. Dat zijn betalingen die je zelf niet hebt gedaan. Een oplichter heeft je inloggegevens of codes gekregen en boekt zelf geld van je rekening. Daarvoor gold al dat de bank moet vergoeden, behalve bij opzet of grove nalatigheid. Volgens de wet betaal je bovendien hooguit 50 euro eigen risico voor wat er gebeurt voordat je het verlies of misbruik hebt gemeld.
Heb je het geld zelf overgemaakt, dan ligt het anders. Denk aan een nepbankmedewerker die je overhaalt je spaargeld naar een veilige rekening te zetten, of een verkoper die na betaling niets meer van zich laat horen. Dat zijn toegestane betalingen, want je gaf zelf de opdracht. De bank is dan in principe niet verplicht te vergoeden, schrijft het klachteninstituut Kifid. Soms betalen banken dan uit coulance, maar daar heb je geen recht op.
| Wat er gebeurde | Soort betaling | Helpt de uitspraak? |
|---|---|---|
| Je logde in op een nagemaakte banksite en daarna verdween er geld | niet toegestaan | ja |
| Je gaf een code door en de oplichter boekte zelf geld af | niet toegestaan | ja |
| Je maakte zelf geld over naar een zogenaamd veilige rekening | toegestaan | nee, hooguit coulance |
| Je betaalde een verkoper die nooit leverde | toegestaan | nee, wel aangifte doen |
Wat grof nalatig is, ligt in Nederland trouwens hoger dan veel mensen denken. De Commissie van Beroep van Kifid oordeelde eerder bij bankhelpdeskfraude dat daarvan pas sprake is als iemand het risico op fraude kende en toch de instructies van de oplichter volgde. Gewone onoplettendheid is niet genoeg. Laat je dus niet afschepen met de opmerking dat je had moeten opletten.
Wat je doet als het jou overkomt
Snelheid telt, zowel om verdere schade te voorkomen als omdat de termijn van de bank pas gaat lopen als die het weet.
- Blokkeer meteen je pas en je toegang. Bel je bank op het nummer voor fraude of het blokkeren van je pas. Dat vind je in je bankapp en op de site van je bank, typ dat adres zelf in.
- Meld wat er is gebeurd. Zeg erbij dat je de afschrijving niet zelf hebt gedaan als dat zo is. Dat bepaalt onder welke regel je melding valt.
- Vraag om terugbetaling en verwijs naar de uitspraak. Noem dat het Europees Hof op 15 oktober 2026 heeft bepaald dat de bank eerst moet terugbetalen en pas daarna mag aantonen dat je grof nalatig was.
- Doe aangifte bij de politie. Die heb je nodig als het later op een klacht uitdraait.
- Zet alles op papier. Bewaar het berichtje, de link, schermafbeeldingen en de tijden. Na een paar dagen weet je anders echt niet meer hoe laat je wat deed.
- Dien een klacht in als de bank weigert. Eerst bij de bank zelf, daarna bij Kifid. Daar heb je geen advocaat voor nodig.
Merk je pas later dat er geld is afgeschreven, meld het dan alsnog zo snel mogelijk. De wet geeft daar een buitengrens van dertien maanden na de afschrijving voor, maar wachten maakt je positie nooit sterker.
Liever voorkomen dan terugvragen
Ook met deze uitspraak blijft oplichting gedoe. Je zit dagen zonder geld, je moet bellen en mailen, en als de bank je toch nalatig vindt, kan het gesprek alsnog maanden duren. Wie zijn eerste rekening heeft, doet er goed aan nu een paar dingen in te stellen. Zet een daglimiet in je bankapp, en log alleen in via de app of door het adres zelf in te typen. Hoe je een nepbericht herkent, staat in het stuk over phishing herkennen, en in tien minuten beveilig je je accounts met tweestapsverificatie.
De belangrijkste les blijft dezelfde als vóór de uitspraak. Een bank vraagt nooit om je codes en laat je nooit geld overmaken naar een andere rekening. Wie daarom vraagt, is geen bank, en juist bij die vorm van oplichting helpt dit nieuwe arrest je niet.
