Baan kwijt door een reorganisatie: dit zijn je rechten als je net begint
Meer mensen raken hun baan kwijt door een reorganisatie. Wie er eerst weg moet, je transitievergoeding uitgerekend en WW bij een kort dienstverband.
Ook als je net begint, heb je bij een reorganisatie rechten. Je werkgever mag niet zomaar de nieuwste mensen wegsturen, want voor ontslag om bedrijfseconomische redenen is toestemming van UWV nodig en geldt een vaste volgorde. Word je toch ontslagen, dan heb je vanaf je eerste werkdag recht op een transitievergoeding. Voor de WW moet je in de 36 weken voor je ontslag minstens 26 weken hebben gewerkt, en dan krijg je er drie maanden.
Dat het geen theoretische vraag is, bleek donderdag uit nieuwe cijfers van het CBS. NU.nl meldt dat in 2025 voor 8 procent van de werknemers die vertrokken een reorganisatie of bezuiniging de belangrijkste reden was, tegen 5 procent in 2022. Faillissementen tellen daarin mee. Van de mensen die om bedrijfseconomische redenen of na een arbeidsconflict vertrokken, had 53 procent een kwartaal later nog geen ander werk.
Wie er als eerste weg moet
Bij een reorganisatie kiest je werkgever niet zelf wie er vertrekt. Hij moet het afspiegelingsbeginsel volgen. Dat werkt per groep uitwisselbare functies, dus functies die qua inhoud, niveau en beloning vergelijkbaar zijn. UWV beschrijft welke groepen er eerst aan de beurt zijn.
| Volgorde | Wie |
|---|---|
| 1 | Externe krachten zoals uitzendkrachten, gedetacheerden en zzp’ers |
| 2 | Werknemers die de AOW-leeftijd hebben bereikt |
| 3 | Werknemers met een nulurencontract |
| 4 | Werknemers met een tijdelijk contract van hooguit 26 weken |
| 5 | Werknemers met een vast contract of een tijdelijk contract van meer dan 26 weken |
Binnen de laatste groep wordt het personeel verdeeld over vijf leeftijdsgroepen, van 15 tot 25 jaar tot en met 55 jaar en ouder. Uit elke leeftijdsgroep vertrekken naar verhouding evenveel mensen, zodat de leeftijdsopbouw gelijk blijft. Binnen zo’n leeftijdsgroep gaat wie het laatst in dienst kwam als eerste.
Voor een starter betekent dit twee dingen. Het goede nieuws is dat je als jongste niet automatisch de pineut bent, want je wordt vergeleken met anderen in jouw leeftijdsgroep. Het minder goede nieuws is dat je binnen die groep vaak wel de kortste staat van dienst hebt. Heb je een tijdelijk contract van een half jaar of korter, dan zit je bovendien in een groep die eerder aan de beurt is.
Je transitievergoeding uitgerekend
Word je ontslagen, dan heb je volgens Rijksoverheid.nl meestal recht op een transitievergoeding. Dat geldt ook als je tijdelijke contract niet wordt verlengd. Je krijgt hem niet als je zelf ontslag neemt, als je een verlenging weigert, of als je jonger dan 18 bent en gemiddeld minder dan 12 uur per week werkte. Ook bij een faillissement van je werkgever vervalt het recht.
De rekenregel is een derde maandsalaris per gewerkt jaar, en voor een kortere periode naar verhouding. Volgens de FNV telt in dat maandsalaris ook je vakantiegeld mee en andere vaste toeslagen. Een voorbeeld met een bruto maandsalaris van 3.000 euro, plus 8 procent vakantiegeld, dus 3.240 euro.
| Dienstverband | Berekening | Transitievergoeding (bruto) |
|---|---|---|
| 6 maanden | 3.240 x 1/3 x 0,5 | 540 euro |
| 1 jaar | 3.240 x 1/3 | 1.080 euro |
| 2 jaar | 3.240 x 1/3 x 2 | 2.160 euro |
Bij een kort dienstverband is het dus geen groot bedrag, maar het is ook niet niks. Je werkgever moet het uiterlijk een maand na het einde van je contract betalen. Over de vergoeding betaal je belasting, en hij telt als inkomen voor je toeslagen.
WW bij een kort dienstverband
Het recht op WW hangt niet af van hoe lang je bij deze werkgever werkte, maar van de wekeneis. Je moet in de 36 weken voordat je werkloos werd minstens 26 weken hebben gewerkt. Werk bij een vorige werkgever telt mee, weken als zelfstandige niet. Voldoe je daaraan, dan krijg je drie maanden WW. Langer kan pas als je ook aan de jareneis voldoet, en dat is bij de meeste starters nog niet zo. Hoe die opbouw verder werkt en wat het kabinet eraan wil veranderen, staat in ons stuk over de kortere WW voor starters.
Werkte je korter dan 26 weken, dan heb je geen recht op WW. Dan kom je, als je geen ander inkomen hebt, bij de gemeente uit voor bijstand.
Wat je doet als de reorganisatie wordt aangekondigd
- Vraag welke functies vervallen en in welke groep jij valt. Je werkgever moet bij UWV onderbouwen welke uitwisselbare functies er zijn en hoe hij heeft afgespiegeld. Klopt de indeling niet, dan is dat een punt om bezwaar op te maken.
- Teken niets onder druk. Krijg je een vaststellingsovereenkomst aangeboden, dus ontslag met wederzijds goedvinden, dan heb je na ondertekening twee weken bedenktijd. Laat hem eerst nakijken, bijvoorbeeld door het Juridisch Loket of je vakbond, want de tekst bepaalt ook of je recht houdt op WW.
- Reken je transitievergoeding na. Leg je laatste loonstrook naast de rekenregel hierboven.
- Vraag WW aan binnen een week na je laatste werkdag. Dat gaat via UWV.
- Begin meteen met zoeken. De CBS-cijfers laten zien dat de helft na drie maanden nog geen werk heeft, en drie maanden is precies de WW-duur voor de meeste starters.
Dat laatste punt is wat mij het meest bijbleef uit de cijfers van vandaag. Voor iemand met een lange loopbaan is een kwartaal zoeken vervelend, maar opgevangen. Voor een starter met drie maanden WW is het precies het moment waarop de uitkering stopt. Wie hoort dat er een reorganisatie aankomt, kan dus maar beter niet wachten tot de brief er ligt.
