Geld naar een verkeerd rekeningnummer: zo krijg je het terug

Je tikt één cijfer verkeerd over, of je plakt een oud rekeningnummer uit een appje van vorig jaar, en ineens staat er een paar honderd euro bij iemand die je niet kent. De eerste reflex is je bank bellen met de vraag of ze het even terugdraaien. Dat gaat niet gebeuren. Er is wel een weg terug, maar die loopt via de ontvanger en niet via de bank, en hoe eerder je dat snapt hoe groter je kans.

Waarom je bank het niet terugdraait

Een overboeking is een opdracht die jij zelf hebt goedgekeurd, en zodra het geld op de andere rekening staat is het van die ander. Consumentenprogramma Radar legde het op 15 september 2026 voor aan Berend Jan Beugel van Betaalvereniging Nederland, de club waarin de Nederlandse banken hun betaalverkeer regelen. Zijn antwoord is kort. “De bank kan zo’n overboeking dus niet terugdraaien, en zal dit ook niet uit eigen zak gaan terugbetalen.”

Dat klinkt hard, maar bedenk wat het alternatief zou zijn. Als een bank een betaling op jouw verzoek kon terughalen bij een vreemde, dan kon iemand anders dat ook bij jou. De bescherming die jou nu irriteert is dezelfde bescherming die jouw salaris op je rekening houdt.

Twee keer loopt het wél goed af zonder dat je iets doet. Elk IBAN, het rekeningnummer dat met NL begint, heeft twee controlecijfers ingebakken. Maak je een tikfout waardoor die controle niet meer klopt, dan weigert je bank de opdracht meteen en komt het geld nooit weg. En bestaat het ingetikte nummer wel als geldig IBAN maar hangt er geen actieve rekening aan, dan keert het bedrag volgens Radar vanzelf binnen enkele werkdagen terug. Wacht in dat geval dus even voor je in de paniekstand schiet.

Stap één is de ontvanger zelf vragen

Weet je wie het geld heeft gekregen, bijvoorbeeld omdat je een oude huisgenoot betaalde in plaats van je nieuwe, dan is dit een telefoontje. Bellen werkt beter dan appen, want een bericht kun je negeren en een stem lastiger.

Weet je niet wie het is, dan heb je toch een postbus. Betaalvereniging Nederland beschrijft op de pagina over een betaling terugvragen een truc die verrassend vaak werkt. Je maakt één cent over naar hetzelfde rekeningnummer en zet in de omschrijving dat er per ongeluk een bedrag naartoe is gegaan, met de datum, het bedrag en een manier om jou te bereiken. De ontvanger ziet dat in zijn eigen bankapp staan.

Schrijf die omschrijving vriendelijk en zakelijk. Ik heb mensen zien beginnen met een dreigement over aangifte, en daar wordt niemand behulpzaam van. Iemand die per ongeluk geld krijgt, denkt vaak eerst dat hij zelf wordt opgelicht. Een nette, controleerbare boodschap haalt die twijfel weg.

Werkt dat niet, dan de procedure onverschuldigde betalingen

Blijft het stil, dan kun je je eigen bank vragen om de procedure onverschuldigde betalingen, meestal afgekort tot POB. Onverschuldigd betalen betekent dat je iets hebt overgemaakt zonder dat daar een afspraak of een schuld tegenover stond, en dat mag je terugvragen.

De spelregels die Radar noemt zijn concreet. Je kunt de procedure aanvragen tot dertien maanden na de verkeerde overboeking. Beide rekeningen moeten Nederlandse IBAN’s van particulieren zijn, dus met een bedrijfsrekening of een buitenlands nummer loopt deze route dood. De aanvraag doe je bij je eigen bank en niet bij de bank van de ontvanger.

Wat er dan gebeurt is niet spectaculair. Jouw bank benadert via de andere bank de ontvanger met de vraag of hij het vrijwillig terugstort. Gebeurt dat niet, dan krijg jij op enig moment zijn naam en adres, en daarmee kun je naar een gerechtsdeurwaarder stappen, iemand die officieel bevoegd is een vordering te innen. Over de wachttijd verschillen de bronnen. Radar houdt het op een maand, Betaalvereniging Nederland noemt op zijn eigen kennisbankpagina drie weken na het eencentbericht. Vraag je bank dus wat er in jouw geval geldt in plaats van te gokken.

Hier zit meteen de eerlijke afweging. Een deurwaarder inschakelen kost je eerst geld en daarna tijd, en die kosten krijg je niet altijd terug. Bij veertig euro zou ik het laten en het als leergeld boeken. Bij vijfhonderd euro of meer is het de moeite waard om door te zetten, zeker omdat de ontvanger vaak alsnog betaalt zodra er een officiële brief op de mat valt.

Voorkomen is hier echt makkelijker dan genezen

De belangrijkste beveiliging zit al in je app. Nederlandse banken doen een naamcontrole bij het IBAN dat je intikt, dus je krijgt een waarschuwing als de naam die jij invult niet hoort bij het nummer. Die melding wordt veel te vaak weggeklikt met de gedachte dat de ander vast een tweede voornaam gebruikt. Klik hem niet weg. Dat is de enige plek in het hele proces waar je nog gratis kunt terugkrappen.

Verder helpt het om zo min mogelijk zelf over te typen. Vraag een betaalverzoek in plaats van een rekeningnummer, want dan zet de app het nummer er zelf in. Moet je een groot bedrag overmaken naar een nieuwe tegenrekening, stuur dan eerst één euro en vraag om een bevestiging dat die is aangekomen. Dat ene extra bericht is de goedkoopste verzekering die je kunt afsluiten.

Let ook op wanneer iemand je vertelt dat zijn rekeningnummer is veranderd, want dat is precies het moment waarop het misgaat. We schreven eerder over wat je doet als de Belastingdienst een nieuw rekeningnummer doorgeeft, en dezelfde controle past op elke mail met een gewijzigd nummer erin.

Ben je toch de klos, begin dan vandaag en niet volgende week. Elke dag die verstrijkt is een dag waarin dat geld op een vreemde rekening staat te wachten om uitgegeven te worden, en bij een saldo van nul valt er ook via een deurwaarder weinig te halen.