Hier groeit het aantal banen het hardst: kansen voor je eerste baan
De bouw, de zorg en de overheid kregen er de afgelopen jaren de meeste banen bij. Welke instapfuncties en leerroutes er zijn voor je eerste baan, en waar je op let.
Ben je op zoek naar je eerste baan en weet je nog niet goed in welke richting? Dan is het slim om te kijken waar werkgevers de afgelopen jaren echt mensen bij hebben aangenomen. NU.nl zette op 26 oktober cijfers van uitkeringsinstantie UWV op een rij. De werkgelegenheid groeide de afgelopen vier jaar vooral in drie sectoren, namelijk de bouw, de zorg en de overheid. Wat betekent dat voor jou, en hoe kom je daar binnen als je nog weinig ervaring hebt?
De groei in cijfers
| Sector | Eerder | Nu | Groei |
|---|---|---|---|
| Bouw (werknemersbanen, maart 2022 en maart 2026) | 332.100 | 364.000 | 10 procent |
| Zorg (werknemersbanen, eerste kwartaal 2022 en 2026) | ruim 1.220.000 | 1.300.000 | 6 procent |
| Overheid (afgelopen jaren) | ongeveer 563.000 | ongeveer 673.000 | 19 procent |
De overheid groeide procentueel het hardst, met 110.000 banen erbij. De zorg is in aantallen veruit het grootst. En in de bouw werken naast die werknemers nog eens zo’n 231.000 zelfstandigen, volgens het CBS.
Een kanttekening hoort erbij. Groei in een sector betekent niet dat elke functie daar gewild is. Het UWV haalt elk jaar beroepen van zijn lijst met kansrijke beroepen, en in 2026 waren dat onder meer beleidsadviseurs in het sociaal domein en medewerkers klantenservice. Kijk dus per functie, niet alleen per sector.
Bouw: van de steiger tot het stroomnet
Volgens het UWV komt de groei in de bouw door woningbouw, het onderhoud van bruggen en wegen en de uitbreiding van het elektriciteitsnet. Het aantal banen groeit naar verwachting tot en met 2028 iets sneller dan gemiddeld, al kan dat lager uitvallen als de energieprijzen hoog blijven door de oorlog in het Midden-Oosten. UWV-arbeidsmarktadviseur Stef Molleman noemde eerder dit jaar tegen de NOS metselaar, wegenbouwmachinist en bouwassistent als beroepen die daardoor kansrijk werden.
Voor een starter is de bouw een van de weinige sectoren waar je zonder diploma in het vak kunt beginnen en tijdens het werk je opleiding haalt. Bij een BBL-opleiding op het mbo werk je het grootste deel van de week bij een bedrijf, ga je daarnaast naar school en krijg je gewoon salaris. Je eigen bedrijf beginnen als zzp’er kan later altijd nog, en dan helpt het als je eerst het vak in loondienst hebt geleerd.
Zorg: niet alleen verpleegkundigen
In de zorg groeit het werk de komende jaren het sterkst in de verpleging, verzorging en thuiszorg. Die branche is nu al goed voor 40 procent van de zorgbanen. Wat veel mensen niet weten, staat ook in het UWV-overzicht. De zorg heeft op elk niveau banen, ook buiten het medische werk. Denk aan medisch secretaresse, schoonmaak, bediening, keuken, huishoudelijke hulp, technische functies en ICT.
Dat maakt de zorg interessant als je wel wilt werken maar geen zorgopleiding hebt. Een ICT’er of kok kan net zo goed in een ziekenhuis of verpleeghuis terecht. Houd er wel rekening mee dat zorginstellingen vaak een Verklaring Omtrent het Gedrag vragen. Hoe je die aanvraagt en hoe lang het duurt, lees je in mijn stuk over een VOG aanvragen voor je eerste baan.
Overheid: traineeships als instap
Bij de overheid kwamen er de meeste banen bij in verhouding tot de omvang. Gemeenten, provincies en waterschappen kregen veel werk door de vraag naar woningen, de energietransitie en de Omgevingswet. Ook ICT en Defensie groeien.
De overheid heeft een duidelijke ingang voor starters, het traineeship. Op Werken voor Nederland staan trajecten voor elk niveau. Met een mbo-diploma op niveau 4 kun je bijvoorbeeld terecht bij de mbo-traineeships van de ministeries van OCW en BZK of bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. Voor hbo- en wo-afgestudeerden is er het Rijkstraineeprogramma. Niet alles staat open, trouwens. Buitenlandse Zaken werft in 2026 vanwege bezuinigingen alleen intern voor zijn eigen traject. Kijk dus goed naar de datum van de wervingsronde.
Zo pak je het aan
- Kies eerst een functie, dan pas een werkgever. Met de beroepskeuzehulp van het UWV zie je per regio welke beroepen veel kans op werk bieden.
- Kijk naar leerwerkroutes. BBL in de bouw en de zorg, traineeships bij de overheid. Daar betaalt de werkgever je terwijl je het vak leert.
- Laat in je brief zien wat je wel kunt. Weinig werkervaring is geen probleem als je laat zien wat je in je bijbaan, stage of studie hebt gedaan. In mijn voorbeeld van een sollicitatiebrief zonder werkervaring zie je hoe dat eruitziet.
Ik zie het zo. De sectoren die groeien, zijn juist de sectoren waar je met weinig ervaring een vaste plek kunt veroveren, omdat ze mensen nodig hebben en bereid zijn je op te leiden. Dat is een betere start dan een jaar solliciteren in een richting waar honderd anderen op dezelfde vacature reageren.
