Een tweedehands auto die minder kilometers lijkt te hebben gereden dan hij echt deed, is meer waard op papier dan in het echt. Het consumentenprogramma Radar riep op 12 november kopers op die een occasion kochten waarvan de kilometerstand niet bleek te kloppen. Dat het programma er een oproep aan wijdt, zegt genoeg: het komt nog steeds voor, ook al is het terugdraaien van een teller in Nederland sinds 2014 strafbaar.
Koop je je eerste auto, dan heb je vaak een krap budget en weinig ervaring. Juist dan wil je geen auto die over een jaar opeens een nieuwe koppeling of distributieriem nodig heeft omdat hij veel meer heeft gereden dan de teller zegt. Gelukkig kun je de kilometerstand vooraf vrij goed controleren, en meestal gratis.
Hoe de kilometerstand in Nederland wordt bijgehouden
Erkende bedrijven zijn wettelijk verplicht de tellerstand door te geven aan de RDW, op vaste momenten. Dat gebeurt onder meer bij de APK, bij onderhoud en reparaties door een erkend bedrijf, en bij het overschrijven van een auto via een erkend bedrijf, staat in het tellerstandendossier van de RDW. Zo ontstaat voor elke auto een reeks standen die normaal gesproken alleen maar oploopt.
Dat werkt goed voor auto’s die altijd in Nederland hebben gereden. Bij geïmporteerde auto’s was het lang een blinde vlek. Sinds 13 januari 2025 neemt de RDW ook Belgische tellerstanden op, en sinds 3 februari 2026 ook Duitse. Komt een auto uit een ander land, dan weet de RDW minder over zijn verleden.
Zo check je de kilometerstand vooraf
Neem deze stappen voordat je geld overmaakt, liefst al voor de proefrit.
- Kijk naar het beeldmerk in de advertentie. Veel verkopers zetten bij een occasion het beeldmerk voor een logische kilometerstand, dat vaak nog NAP-logo wordt genoemd. Het laat de laatst geregistreerde stand zien en de datum waarop de RDW het oordeel logisch gaf. Volgens de RDW mag het alleen bij auto’s die de RDW heeft gecontroleerd.
- Doe zelf de tellerstandcheck. Met het kenteken en de stand die je zelf van de teller afleest, geeft de RDW gratis een oordeel. Lees de stand dus echt zelf af in de auto, en neem niet het getal uit de advertentie over.
- Vraag om het RDW-voertuigrapport. Alleen de eigenaar kan dat aanvragen, maar je mag de verkoper erom vragen. Het rapport is gratis en laat alle geregistreerde standen zien, inclusief de Belgische en Duitse. Op sommige occasionsites staat het er al bij. Wil de verkoper het niet geven, dan is dat op zich al informatie.
- Leg het onderhoudsboekje ernaast. De RDW raadt aan te controleren of het voorgeschreven onderhoud is gedaan, in het boekje of in het digitale serviceregister. Kijk of de standen bij elke beurt oplopen en of ze passen bij de reeks in het rapport. Een gat van een paar jaar zonder beurten is een reden om door te vragen.
- Laat een garage meekijken. Volgens de RDW kan een garage vaak zien of de stand is aangepast, ook zonder papieren. Slijtage aan stuur, pedalen en stoel moet ook passen bij het aantal kilometers.
Komt de auto uit België, dan hoort de verkoper ook een Car-Pass mee te geven, het Belgische overzicht van tellerstanden. Meer controles voor de proefrit en de papieren staan in onze checklist voor een tweedehands eerste auto.
Wat de oordelen betekenen
De RDW geeft drie soorten uitkomsten. Een logisch oordeel betekent dat de standen netjes oplopen. Onlogisch betekent dat er ergens een stand lager is dan een eerdere, en dat is een duidelijk waarschuwingssignaal. Geen oordeel komt vooral voor bij ingevoerde auto’s, omdat de RDW niet weet of de auto ook in nog een ander land heeft gereden.
Geen oordeel is niet hetzelfde als fraude. Het betekent alleen dat je minder zekerheid hebt. Mijn advies is om bij zo’n auto extra goed naar het onderhoudsboekje en de staat van de auto te kijken, en om de prijs af te zetten tegen vergelijkbare auto’s met een logische stand. Bij een onlogisch oordeel zou ik als beginnende koper gewoon doorlopen, tenzij de verkoper met papieren kan aantonen dat het om een tikfout gaat. Een verkeerd geregistreerde stand kan namelijk bij de RDW worden gecorrigeerd, met bewijs zoals een factuur of werkorder.
Als je erachter komt na de koop
Kom je er pas na de aankoop achter dat de teller is teruggedraaid, dan heb je volgens de ANWB verschillende mogelijkheden. Kijk eerst in je koopcontract. Staat daar dat de kilometerstand onlogisch is, dan heb je dat risico geaccepteerd en kun je de verkoper er meestal niet op aanspreken.
Daarna moet je bewijzen dat de teller is teruggedraaid, en met hoeveel kilometer. Het voertuigrapport van de RDW is daarvoor het belangrijkste stuk. Bij een geïmporteerde auto kun je soms bij de importeur de registratie opvragen.
Kocht je de auto bij een bedrijf, dan staat de verkoper ervoor in, ook als hij het zelf niet wist. Je kunt dan vragen om de koop te ontbinden omdat de auto niet is wat je mocht verwachten, om een deel van de koopprijs terug, of om vernietiging wegens dwaling. Kocht je van een particulier, dan zijn dezelfde wegen in principe mogelijk, maar moet je meer bewijzen. Je moet dan laten zien dat de verkoper het wist en verzweeg, of dat jullie je allebei vergisten.
Daarnaast kun je aangifte doen bij de politie, omdat tellerfraude strafbaar is. Heb je een rechtsbijstandverzekering, meld het dan ook daar. En heb je zelf zo’n auto gekocht, dan zoekt Radar nog naar verhalen.
Wie nog aan het rondkijken is, kan ook beginnen bij modellen die bekendstaan als betrouwbaar. Een paar daarvan zetten we op een rij in vijf betrouwbare occasions als eerste auto.
Bart
Bart schrijft voor beginner.nl over situaties die mensen in het leven voor het eerst tegenkomen — van een huis kopen tot een eerste baan, van studiefinanciering tot samenwonen. Geen vakjargon, geen verkoopprietjes, geen 'in deze blog leggen we uit'. Bart gelooft in eerlijke informatie zoals je die van een vriend zou willen krijgen die er net iets langer over heeft nagedacht dan jij. Hij is een vaste pen achter de praktische gidsen van beginner.nl en richt zich op de onderwerpen waar beginners écht mee zitten: kosten, valkuilen, en wat ze je niet vertellen tot je het te laat ontdekt.
Meer van Bart
