Heffingsvrij vermogen mogelijk gehalveerd: betaal jij straks over je spaargeld?
Het heffingsvrij vermogen gaat mogelijk van 59.357 naar 30.846 euro. Rekenvoorbeeld per spaarbedrag en wat je studieschuld, huis of partner ermee doet.
Spaar je voor je eerste huis, een buffer of gewoon omdat het goed voelt, dan is er een nieuwe grens om in de gaten te houden. Het kabinet stelt in het Belastingplan 2027 voor om het heffingsvrij vermogen in box 3 bijna te halveren, van 59.357 euro naar 30.846 euro per persoon. Radar rekende op 28 oktober uit wat dat voor spaarders betekent. Definitief is het nog niet, want de Tweede Kamer stemt er op 12 november 2026 over.
De meeste starters zitten ver onder die grens en merken er niets van. Maar wie al een paar jaar spaart voor een eigen inleg bij een koophuis, kan precies in het gebied terechtkomen waar het voor het eerst geld kost.
Wat er precies verandert
In box 3 betaal je belasting over je vermogen, en dat is volgens de Belastingdienst je bezittingen min je schulden. Over het deel onder het heffingsvrij vermogen betaal je niets. Hoe dat stelsel in elkaar zit, lees je in box 3 in gewone taal.
Het voorstel verlaagt die vrijstelling.
Belangrijk is de peildatum. De Belastingdienst kijkt naar wat je hebt op 1 januari. Voor de belasting over 2027 telt dus je saldo op 1 januari 2027, en dat is over ruim twee maanden. Wat je in de loop van 2027 spaart, telt pas mee voor 2028.
Vanaf welk spaarbedrag je gaat betalen
Radar rekende met een rendement van 1,25 procent en het box 3-tarief van 36 procent. Met diezelfde aannames heb ik de bedragen doorgerekend die bij starters het vaakst voorkomen. Het gaat om spaargeld van één persoon zonder fiscale partner, belasting per jaar, afgerond op hele euro’s.
| Spaargeld op 1 januari | Box 3 over 2026 | Box 3 over 2027 (voorstel) |
|---|---|---|
| 20.000 euro | 0 euro | 0 euro |
| 30.000 euro | 0 euro | 0 euro |
| 35.000 euro | 0 euro | ongeveer 19 euro |
| 40.000 euro | 0 euro | ongeveer 41 euro |
| 45.000 euro | 0 euro | ongeveer 64 euro |
| 50.000 euro | 0 euro | ongeveer 86 euro |
| 60.000 euro | ongeveer 3 euro | ongeveer 131 euro |
Het patroon is simpel. Elke 10.000 euro boven de nieuwe grens kost je ongeveer 45 euro per jaar. De bedragen 30.000 en 50.000 euro komen rechtstreeks uit de berekening van Radar, de rest is dezelfde som met een ander saldo. Het echte percentage voor 2027 kan nog iets afwijken, want het kabinet stelt de forfaitaire rendementen elk jaar opnieuw vast.
Ter vergelijking, volgens de CBS-cijfers uit 2024 die Radar aanhaalt, ligt het middelste spaarsaldo van Nederlandse huishoudens op 21.500 euro. De helft van alle huishoudens blijft dus ook met de lagere grens buiten schot. Voor jou als starter geldt dat nog sterker.
Wat bij een starter meetelt, en wat niet
Hier zit het deel dat in de meeste berichten ontbreekt, omdat die over een gemiddeld huishouden gaan en niet over iemand van 25 met een studieschuld en een spaarpot voor een huis.
Je studieschuld telt als schuld. In box 3 gaat het om bezittingen min schulden, en een studieschuld bij DUO hoort bij die schulden. Wie 40.000 euro spaargeld heeft en daarnaast een flinke studieschuld, heeft een veel lager vermogen dan het saldo op de spaarrekening doet denken. Wel geldt er een drempel, dus het eerste deel van je schulden telt niet mee. Twijfel je of je extra aflost of spaart, dan helpt de rekensom in studieschuld extra aflossen of sparen.
Je eigen huis zit niet in box 3. Een eigen woning valt in box 1. Geld dat je vóór 1 januari in de aankoop van je huis stopt, staat op de peildatum dus niet meer op je spaarrekening. Koop alleen nooit een huis eerder dan je van plan was om een paar tientjes belasting te ontlopen. De kosten koper en de maandlasten wegen honderd keer zwaarder.
Beleggingen en crypto tellen gewoon mee. Heb je naast je spaarrekening een beleggingsrekening of wat bitcoin, dan telt de waarde op 1 januari op bij je vermogen, en voor beleggingen rekent de Belastingdienst met een hoger forfaitair rendement dan voor sparen. Over crypto en de fiscus schreven we gisteren nog dit stuk over het bericht van je cryptoplatform.
Een schenking van je ouders telt als die op 1 januari op je rekening staat. Krijg je geld voor je eerste huis, dan maakt het voor box 3 uit wanneer het binnenkomt en wanneer je het uitgeeft. Hoe je zo’n schenking netjes vastlegt, staat in schenking op papier van je ouders.
Samenwonen maakt uit. Ben je fiscale partners, dan heb je samen 61.692 euro vrijstelling en mag je het vermogen onderling verdelen. Woon je samen zonder fiscaal partnerschap, dan heeft ieder zijn eigen 30.846 euro en telt wat op jouw naam staat. Wanneer je fiscaal partner bent, hangt onder meer af van een notarieel samenlevingscontract.
Wat je nu al kunt doen
Eerlijk gezegd zou ik voor 19 of 41 euro per jaar niet in de stress schieten. Maar er is één ding dat altijd loont, of het voorstel nu doorgaat of niet. Kijk wat je bank je aan rente geeft. Box 3 rekent ook in 2027 met een vast, verondersteld rendement en niet met de rente die je echt krijgt. Je belasting is dus hetzelfde of je nu bij een grootbank zit of bij een bank met een veel hogere rente. Ricardo van den Heuvel van Spaarrentesvergelijken.net zegt het tegen Radar zo: “Elke extra rente-euro door overstappen is daardoor volledig netto winst.”
Overstappen kost je een half uur. Hoe dat gaat, staat in zo stap je over naar een betere spaarrekening. En kijk na 12 november even of het voorstel het in de Kamer heeft gehaald. Haalt het de stemming niet, dan gaat deze halvering niet door, al verwacht Van den Heuvel volgens Radar dat de vrijstelling de komende jaren hoe dan ook omlaag gaat.
