Stroom twee keer zo duur: dynamisch of vast contract voor je eerste huis
De marktprijs voor stroom is in september ruim verdubbeld. Voor je eerste huis zetten we dynamisch, variabel en vast naast elkaar en lees je wanneer welke keuze past.
Wie deze maand een dynamisch energiecontract heeft, betaalt voor stroom een stuk meer dan vorig jaar. Van 1 tot en met 25 september lag de gemiddelde marktprijs voor stroom op 15,14 cent per kilowattuur, tegen 7,29 cent in dezelfde periode van 2025. Dat berekende NU.nl op 28 september met cijfers van Jeroen.nl. Ruim twee keer zo duur dus.
Ga je binnenkort verhuizen naar je eerste eigen huis, dan kies je waarschijnlijk ook voor het eerst zelf een energiecontract. Dit nieuws maakt die keuze niet makkelijker. Hieronder zet ik op een rij wat er precies duurder is geworden, hoe dynamisch en vast van elkaar verschillen, en wanneer welke keuze past.
Wat er precies twee keer zo duur is
Het is belangrijk om de cijfers goed te lezen. Die 15,14 cent is de kale marktprijs, dus zonder energiebelasting, btw en de vaste kosten van je leverancier. Die bedragen komen er voor iedereen nog bovenop, en ze zijn niet verdubbeld. Je totale stroomrekening wordt dus niet twee keer zo hoog. Het deel dat met de markt meebeweegt wel.
Met een dynamisch contract voel je die stijging direct, want je betaalt per kwartier de prijs die op dat moment op de markt geldt. Met een vast contract merk je er op dit moment niets van, zolang je contract loopt. Maar wie nu een nieuw vast contract afsluit, merkt het wel. Leveranciers rekenen de hogere marktprijs door in hun nieuwe tarieven, en ook vaste contracten zijn daardoor duurder geworden.
Dynamisch en vast naast elkaar
| Vast contract | Variabel contract | Dynamisch contract | |
|---|---|---|---|
| Prijs per kWh | Staat vast voor de looptijd, bijvoorbeeld een of drie jaar | Kan een paar keer per jaar door de leverancier worden aangepast | Verandert per kwartier of per uur met de markt |
| Zekerheid | Hoog, je weet wat je betaalt | Gemiddeld | Laag, je rekening schommelt per maand |
| Voordeel bij dalende prijzen | Nee | Deels, met vertraging | Ja, direct |
| Nadeel bij stijgende prijzen | Nee, tot het contract afloopt | Deels, met vertraging | Ja, direct |
| Opzeggen | Vaak met een opzegvergoeding als je eerder stopt | Meestal kosteloos | Meestal kosteloos |
| Wat je zelf moet doen | Niets | Weinig | Actief je verbruik plannen om voordeel te halen |
Wanneer dynamisch loont
Een dynamisch contract werkt het best als je je verbruik kunt verschuiven naar de goedkope momenten. Die liggen vaak midden op de dag als de zon volop schijnt, en ’s nachts. Ook nu de gemiddelde prijs hoger ligt, zijn er nog steeds goedkopere en duurdere uren. Volgens de berichtgeving kan wie slim schuift dus nog steeds besparen ten opzichte van het gemiddelde.
Dat lukt vooral als je grote verbruikers hebt die je kunt inplannen. Denk aan een wasmachine en vaatwasser met een uitgestelde start, een elektrische auto die je ’s nachts laadt, of een warmtepomp. Heb je zonnepanelen en een thuisbatterij, dan kun je nog meer sturen. Dat speelt zeker richting 2027, als salderen stopt. Wat dat voor je contractkeuze betekent, heb ik eerder uitgezocht in salderen stopt in 2027.
Wanneer vast beter past
Voor de meeste starters in hun eerste huis vind ik een vast contract de verstandigste keuze, zeker nu. De reden is simpel. In je eerste jaar in een nieuw huis weet je nog niet goed hoeveel je verbruikt, je hebt vaak weinig buffer op je rekening, en je wilt maandlasten waar je op kunt rekenen. Een vast contract geeft je die rust.
Vast past ook beter als je overdag werkt en ’s avonds kookt, wast en de verwarming hoger zet. Dat zijn juist de duurste momenten op de markt, en dan heb je met dynamisch weinig te schuiven. Een klein appartement met een laag verbruik haalt uit dynamisch ook weinig voordeel, omdat de verschillen in euro’s klein blijven.
Twijfel je, dan kun je ook kiezen voor een vast contract met een korte looptijd, bijvoorbeeld een jaar. Zo zit je niet lang vast aan de huidige hoge prijzen als die weer dalen, en heb je toch zekerheid.
Zo kies je je eerste contract
- Schat je verbruik. Vraag bij de overdracht naar de meterstanden en, als dat kan, naar het verbruik van de vorige bewoner. Het energielabel van het huis geeft ook een indicatie.
- Vergelijk het totaal, niet alleen de kilowattuurprijs. Tel de vaste leveringskosten, de netbeheerkosten en eventuele welkomstkorting mee. Een lage prijs per kWh met hoge vaste kosten kan duurder uitvallen.
- Let op de looptijd en de opzegvergoeding. Vooral als je verwacht binnen een jaar of twee weer te verhuizen.
- Stel je termijnbedrag realistisch in. Een te laag voorschot voelt fijn, maar levert een flinke naheffing op bij de jaarafrekening.
Komen de energiekosten bovenop een krappe begroting, kijk dan ook naar de rest van je vaste lasten. In wat een eigen huis per maand kost zie je waar energie in het totaalplaatje valt. En de rekening wordt pas echt lager als je minder verbruikt. Tochtstrips, een radiatorfolie en de thermostaat een graad lager doen meer dan welk contract ook.
