Schenking op papier van je ouders: stappenplan voor je eerste huis
Hoe een schenking op papier werkt, wat de notaris en de Belastingdienst vragen, en waarom het voor je eerste huis vaak minder oplevert dan je denkt. Met rekenvoorbeeld.
Als je ouders willen helpen bij je eerste huis, valt vroeg of laat de term schenking op papier. Het klinkt als een slimme manier om veel geld belastingvrij door te geven. Dat is het ook, alleen vooral voor je ouders. Voor jou als koper werkt het anders dan je misschien verwacht, want je krijgt er geen euro extra eigen geld mee. Hieronder lees je hoe het werkt, wat de notaris en de Belastingdienst vragen en wanneer het voor jou wel iets oplevert.
Hoe een schenking op papier werkt
Bij een gewone schenking maken je ouders geld over. Bij een schenking op papier houden ze het geld zelf. Jij krijgt in plaats daarvan een vordering, een soort schuldbekentenis. Je ouders hebben vanaf dat moment een schuld aan jou, die meestal pas wordt uitbetaald als zij overlijden.
Daar zit één harde voorwaarde aan. Volgens de voorwaarden van de Belastingdienst moeten je ouders je elk jaar minstens 6 procent rente betalen over dat bedrag, schrijft Homefinance. Die rente moet echt worden overgemaakt, niet alleen op papier worden bijgeschreven.
Het voordeel voor je ouders is dat hun vermogen op papier kleiner wordt. Dat scheelt later erfbelasting en nu belasting in box 3. Het ministerie van Financiën ziet de constructie daarom als onwenselijk en schat dat de schatkist er in 2026 ongeveer 275 miljoen euro door misloopt, meldt Accountancy Vanmorgen.
Wat het jou wel en niet oplevert
Hier zit de denkfout. Een bank kijkt bij je hypotheek naar je inkomen en je eigen geld. Een vordering op je ouders die pas later wordt uitbetaald, helpt je niet bij de aanbetaling, de kosten koper of een overbieding. Wat je wel krijgt, is elk jaar 6 procent rente op je rekening.
Een rekenvoorbeeld. Je ouders mogen je in 2026 volgens de Belastingdienst 6.908 euro belastingvrij schenken. Doen ze dat op papier, dan betalen ze je daarover 414,48 euro rente per jaar, ongeveer 35 euro per maand. Gaat het om een groter bedrag, bijvoorbeeld 100.000 euro, dan is dat 6.000 euro per jaar, maar dan betaal je wel schenkbelasting over het deel boven de vrijstelling. Die rente kan je maandlasten na de aankoop iets lichter maken. Een huis koop je er niet mee.
Daarom zet ik de drie manieren waarop ouders kunnen helpen naast elkaar.
| Gewone schenking | Schenking op papier | Familiehypotheek | |
|---|---|---|---|
| Krijg je nu geld? | Ja | Nee, alleen een vordering | Ja, als lening |
| Wat betaal of ontvang je per jaar? | Niets | Je ontvangt minstens 6% rente | Je betaalt rente en aflossing aan je ouders |
| Helpt het bij de aankoop? | Ja, als eigen geld | Nauwelijks | Ja, als extra lening |
| Voordeel vooral voor | Jou | Je ouders, door minder erfbelasting | Jullie allebei |
Mijn eerlijke mening is dat een papieren schenking voor een starter vooral zinvol is als je ouders het geld niet kunnen of willen missen, maar wel iets willen regelen voor later. Willen ze je echt helpen met de aankoop, dan is een gewone schenking of een familiehypotheek logischer. Hoe ouders verder kunnen bijspringen, lees je in een huis kopen voor je kind.
Het stappenplan
- Bespreek het samen. Spreek af om welk bedrag het gaat en of jullie allebei begrijpen dat er nu geen geld wordt overgemaakt.
- Kies het bedrag. Veel ouders blijven binnen de jaarlijkse vrijstelling van 6.908 euro in 2026. Ben je tussen de 18 en 40 jaar, dan kunnen ze ook eenmalig een hogere vrijstelling gebruiken, volgens de Belastingdienst 33.129 euro in 2026. Hoe die eenmalige vrijstelling werkt, lees je ook in het stuk over de verhoogde schenking voor je studie.
- Leg het vast. De gebruikelijke route is een notariële akte. Volgens de Consumentenbond mag het ook eerst met een eigen overeenkomst en de akte later, maar daar zitten risico’s aan. Een notaris controleert of alles klopt, en dat voorkomt discussie als niet alle kinderen hetzelfde krijgen.
- Doe aangifte schenkbelasting. Bij een papieren schenking boven de vrijstelling of bij gebruik van de eenmalige vrijstelling doe jij als ontvanger aangifte. Voor een schenking in 2026 moet dat voor 1 maart 2027.
- Laat de rente elk jaar echt overmaken. Minstens 6 procent, op een vast moment. Gebeurt dat niet, dan erkent de Belastingdienst de schuld later niet bij de erfbelasting.
- Vergeet je eigen aangifte niet. De vordering op je ouders is een bezitting, die je bij je eigen belastingaangifte in box 3 opgeeft als je boven de vrijstelling uitkomt.
Let op de plannen van het kabinet
Het ministerie noemde twee opties om de regeling aan te passen. De verplichte rente zou kunnen dalen van 6 naar ongeveer 3 procent, voor nieuwe schenkingen vanaf 2028. Of een papieren schenking wordt alsnog belast op het moment dat het geld wordt uitgekeerd. Beide staan niet in het Belastingplan 2027 dat op 15 september 2026 is ingediend, en er is nog niets besloten. Volgens de Consumentenbond houden bestaande schenkingen bij een rentewijziging naar verwachting hun 6 procent, maar ook dat is nog niet definitief. Regel je het nu, laat de notaris dan vastleggen welke afspraken gelden.
