Achterstand met je studieschuld? DUO mag het straks aan je gemeente melden

Loop je achter met het aflossen van je studieschuld, dan weet straks niet alleen DUO dat, maar mogelijk ook je gemeente. De Tweede Kamer stemde op dinsdag 29 september 2026 in met een wetsvoorstel waardoor gemeenten, UWV en de Sociale Verzekeringsbank meer gegevens mogen uitwisselen om mensen met geldzorgen eerder te vinden. Via een amendement van ChristenUnie en D66 is DUO daaraan toegevoegd, meldt Univers, het blad van Tilburg University. Dat klinkt misschien eng, maar het is vooral een reden om nu je eigen situatie op orde te brengen.

Wat er precies verandert

Het idee achter de wet is dat de gemeente niet meer wacht tot iemand zelf aanklopt met schulden. Als er signalen zijn dat het misgaat, zoals een betalingsachterstand, mag de gemeente je actief benaderen met hulp en informatie. DUO komt in dat rijtje omdat het een van de grootste schuldeisers van het land is. Volgens Univers staat in het amendement letterlijk “veel mensen met problematische schulden hebben ook een openstaande schuld bij DUO.”

Niet iedereen was enthousiast. BBB stemde tegen en wees op de privacyrisico’s van het delen van zulke gegevens. Een ruime meerderheid stemde wel voor. Het voorstel moet nog langs de Eerste Kamer, en een datum waarop DUO daadwerkelijk gegevens gaat doorgeven is nog niet bekend. Er verandert vandaag dus nog niets aan je aflossing.

Belangrijk om te weten is wat de gemeente met die melding doet. Het gaat om hulp aanbieden, zoals een gesprek met schuldhulpverlening. De gemeente gaat je studieschuld niet innen en ook niet verhogen. Persoonlijk vind ik dat een terechte stap, met één kanttekening. Wie al een achterstand heeft, kan zich beter zelf melden bij DUO dan wachten tot de gemeente aanbelt. Je hebt dan meer in eigen hand.

Eerst kijken of je maandbedrag wel klopt

Veel achterstanden ontstaan doordat het maandbedrag niet past bij wat iemand nu verdient. DUO kijkt bij het vaststellen van je maandbedrag naar je draagkracht, op basis van je inkomen van twee jaar eerder. Verdien je nu minder dan toen, bijvoorbeeld omdat je net van baan bent gewisseld of minder uren werkt, dan kun je vragen om met je huidige inkomen te rekenen. Afhankelijk van je inkomen kan het maandbedrag dan zelfs naar nul gaan. Hoe dat precies werkt, lees je in ons stuk over de aanloopfase en draagkracht bij je studieschuld.

Doe dit vóór je een achterstand opbouwt. Een lager maandbedrag regel je via Mijn DUO met je DigiD, en het voorkomt dat er een betalingsachterstand ontstaat die later bij de gemeente terecht kan komen.

Heb je al een achterstand? Zo regel je een betalingsregeling

Sta je al achter, dan kun je volgens DUO een betalingsregeling aanvragen, zolang je zaak nog niet aan een deurwaarder is overgedragen. Dit zijn de voorwaarden die DUO noemt.

• Je betaalt minimaal 45 euro per maand.
• De achterstand is binnen twee jaar afgelost.
• Tussen augustus 2024 en december 2026 rekent DUO geen rente over een betalingsregeling. Of dat daarna zo blijft, is nog niet bekend.

Die renteloze periode loopt dus over drie maanden af. Twijfel je of je een regeling nodig hebt, dan zou ik het niet tot januari laten liggen.

Even helemaal niet aflossen

Lukt aflossen tijdelijk echt niet, dan kun je een aflosvrije periode aanvragen. Je mag het terugbetalen maximaal 60 maanden stopzetten, in één keer of verdeeld over meerdere periodes. De reden maakt voor DUO niet uit. Je vraagt het aan in Mijn DUO, uiterlijk op de eerste van de maand waarin je wilt beginnen.

Dit is geen gratis pauze. De rente loopt in die maanden gewoon door, waardoor je schuld groeit. De looptijd van je aflossing schuift wel mee op, dus aan het eind van de rit word je niet gestraft met een kortere periode. Mijn advies is om eerst te kijken of een lager maandbedrag op basis van je huidige inkomen genoeg is, en de aflosvrije maanden te bewaren voor een periode waarin je echt geen inkomen hebt.

Als het om meer gaat dan alleen DUO

Een achterstand bij DUO staat zelden alleen. Vaak lopen er ook rekeningen van de zorgverzekeraar, de energieleverancier of een telefoonabonnement. DUO verwijst zelf naar geldfit.nl, waar je nagaat hoe je ervoor staat en welke hulp er bij jou in de buurt is. Je kunt ook zelf bij je gemeente aankloppen voor schuldhulp, en daar hoef je niet op de nieuwe wet te wachten.

Een praktische tip tot slot. Zorg dat je e-mailadres en woonadres in Mijn DUO kloppen. DUO stuurt herinneringen over openstaande betalingen via Mijn DUO, en wie verhuisd is en zijn post mist, merkt een achterstand vaak pas als hij al groot is. Heb je net een eigen huis of kamer en zit je krap, dan helpt het ook om een budget op te stellen, zodat je de aflossing als vaste last meeneemt.