Mail over een gemeentelijke energiepeiling? Zo herken je de verkooptruc

Je woont net in je eerste huis en er komt een mail binnen over de gemeentelijke energiepeiling 2026. Het ziet eruit alsof je gemeente wil weten hoe het met je energierekening staat, en je maakt ook nog kans op een cadeaubon. Wie zo’n mail invult, krijgt alleen geen gemeente aan de lijn maar een callcenter dat je een energiecontract wil verkopen. Radar zocht uit hoe dat werkt en publiceerde op 5 oktober een artikel over de nep-peiling. Hieronder lees je hoe je zo’n mail herkent, en wat je doet als je hem al hebt ingevuld.

Wat Radar ontdekte

Volgens Radar waarschuwen tientallen gemeenten in het hele land voor de mail. De programmamakers vulden de peiling zelf in. Onderaan de pagina stond in kleine, slecht leesbare letters dat de naam van het onderzoek fictief was en dat er geen relatie was met officiële instanties. De peiling vroeg of je je zorgen maakt over je energiekosten, in wat voor woning je woont en bij welke leverancier je zit. Voor de kans op een cadeaubon moest je je naam, mailadres en woonadres invullen, en als laatste je telefoonnummer voor een gratis tariefcheck. Daarna werd Radar inderdaad gebeld met een aanbod voor een energiecontract.

De reden achter de omweg is de wet. Sinds de Telecommunicatiewet is aangepast mag een bedrijf je alleen bellen om iets te verkopen als je daar vooraf toestemming voor gaf. Een peiling waarin je je nummer achterlaat, levert die toestemming op. Radar ziet dat bedrijven daar steeds creatiever in worden. Het bedrijf dat de peilingen afnam, laat aan Radar weten dat het per 1 juli 2026 met deze campagne is gestopt, en de verzender van de mails zegt dat het gemeentelijke karakter inmiddels uit de mails is gehaald. Toch verwacht ik niet dat dit de laatste keer is dat je zoiets in je inbox vindt, want de truc werkt.

Zo herken je een nep-peiling

Een echte gemeente doet weleens onderzoek onder inwoners, dus een enquête op zich is niet verdacht. Deze signalen zijn dat wel.

• Een cadeaubon als lokkertje. Een prijs die je alleen kunt winnen als je je naam, adres en telefoonnummer geeft, is bedoeld om je gegevens te krijgen.
• Vragen over je leverancier en je contract. Een gemeente heeft niets aan de naam van je energieleverancier. Een verkoper wel.
• Een gratis tariefcheck of besparingscheck. Wie aanbiedt je contract na te kijken, wil je meestal een ander contract verkopen.
• Kleine lettertjes onderaan. Lees ze. Daar staat vaak wie er echt achter zit, zoals in het geval dat Radar onderzocht.
• Een afzender die niet op de site van je gemeente staat. Zoek de peiling zelf op via de website van je gemeente. Staat hij daar niet, of staat er juist een waarschuwing, dan weet je genoeg.

Twijfel je over een link in een mail, klik er dan niet op. In ons stuk over trucs in phishingmails staat waar je verder op let.

Al ingevuld? Zo krijg je ze weer van je af

Het goede nieuws is dat je met een ingevulde peiling nergens aan vastzit. ACM ConsuWijzer, het loket van de toezichthouder, legt uit wat je kunt doen bij verkoop aan de telefoon.

1. Zeg nee en hang op. Een verkoper mag je aan de telefoon niet onder druk zetten. Twijfel je, dan is nee het juiste antwoord.
2. Gebruik je recht van verzet. Zeg in het gesprek dat je wilt dat het bedrijf je nooit meer belt. Dat mag je ook later nog doorgeven. Het bedrijf moet je dan van zijn bellijst halen.
3. Geef geen gegevens. Noem aan de telefoon nooit je mailadres of rekeningnummer, en klik niet op links in een sms of mail die je na het gesprek krijgt.
4. Blokkeer het nummer. Blijft hetzelfde nummer bellen, blokkeer het dan op je telefoon.

Toch ja gezegd aan de telefoon?

Dan ben je waarschijnlijk nog niet overgestapt. Volgens ConsuWijzer is een contract voor de levering van energie dat je aan de telefoon afsluit pas geldig als je daarna schriftelijk akkoord geeft. Teken dus niets wat je daarna in je mail krijgt, als je het niet zeker weet. Heb je het contract al wel bevestigd, kijk dan op ConsuWijzer welke mogelijkheden er zijn om het ongedaan te maken. Voor contracten die je op afstand afsluit geldt in de regel een bedenktijd.

Een uitzondering is het verlengen van een contract dat je al hebt. Belt je eigen leverancier je om je contract met een jaar te verlengen en zeg je ja, dan is die verlenging volgens ConsuWijzer meteen geldig.

Melden helpt anderen

Meld een verdachte mail bij je gemeente, zodat die zijn inwoners kan waarschuwen. Houdt een bedrijf zich niet aan de belregels, dan kun je dat melden bij ConsuWijzer. Die meldingen gebruikt de ACM om te zien welke bedrijven het te bont maken.

Wil je wel weten of je beter een ander energiecontract kunt nemen, dan is dat een prima vraag, maar stel hem op je eigen moment. Wat de keuze tussen een vast en een dynamisch contract voor een starter betekent, lees je in ons stuk over vast of dynamisch voor je eerste huis. Een vergelijking die jij zelf opzoekt is altijd beter dan een aanbieding die je aan de telefoon krijgt van iemand die je nummer via een cadeaubon heeft gekregen.