Nederlanders hebben steeds minder vertrouwen in de koopwoningmarkt. De Eigen Huis Marktindicator van Vereniging Eigen Huis zakte in oktober naar 85 punten, tegen 86 in september. Het is de zevende maand op rij dat het cijfer daalt en het laagste niveau sinds januari 2024, meldt de vereniging. Slechts 9 procent van de ondervraagden vindt het nu een goede tijd om een huis te kopen.
Zoek je je eerste koophuis, dan klinkt dat als een reden om nog even te wachten. Maar wat zegt zo’n vertrouwenscijfer eigenlijk over jouw kansen? Daar zit een belangrijk verschil tussen gevoel en markt, en juist dat verschil kan voor een starter gunstig uitpakken.
Wat de marktindicator meet en wat niet
De Eigen Huis Marktindicator bestaat sinds 2004. Elke maand vraagt Vereniging Eigen Huis een groep van 666 volwassenen, van wie twee derde een huis bezit en een derde huurt, hoe ze de woningmarkt, de huizenprijzen en de hypotheekrente zien. Een score van 100 is neutraal, alles daaronder is overwegend negatief. In augustus 2025 stond de teller nog op 95.
Belangrijk is wat de vereniging er zelf bij zegt: de indicator meet de perceptie van mensen, niet de feitelijke ontwikkeling van woningprijzen of het aantal verkopen. Het is dus een stemmingsmeter. Die stemming is wel van belang, omdat ze bepaalt wat mensen doen.
De belangrijkste uitkomsten van oktober:
- 55 procent vindt dat kopen moeilijker is geworden.
- 54 procent verwacht dat het de komende twaalf maanden nog moeilijker wordt.
- 72 procent verwacht dat de hypotheekrente gelijk blijft of stijgt, 49 procent denkt aan een stijging.
- Van wie het geen goede tijd vindt om te kopen, noemt 85 procent dat koopwoningen moeilijk betaalbaar lijken. Een kwart noemt het aanbod, 12 procent de concurrentie.
Minder vertrouwen betekent minder kopers
Voor een starter is de vraag niet hoe somber anderen zijn, maar wat die somberheid doet met de huizen waar jij op biedt. Cindy Kremer, directeur van Vereniging Eigen Huis, zegt het zo: “Huizen staan langer te koop, maar kopers twijfelen nog steeds of een huis voor hen betaalbaar is.” Als dat vertrouwen ontbreekt, stellen mensen een verhuizing uit, legt ze uit.
Dat is precies het punt. Twijfelen veel kopers, dan zijn er minder mensen die tegelijk met jou op hetzelfde huis bieden. Huizen staan langer te koop en verkopers moeten vaker water bij de wijn doen. De vereniging wijst er ook op dat de druk op de woningmarkt volgens het CBS iets afneemt, terwijl mensen kopen toch als steeds moeilijker ervaren. Gevoel en markt lopen hier dus uit elkaar.
Voor jou kan dat ruimte geven die er een paar jaar geleden niet was. Je hebt meer tijd om te bezichtigen, je kunt vaker een voorwaarde voor financiering opnemen en je hoeft minder vaak ver boven de vraagprijs te gaan. Hoe je dat aanpakt, lees je in onze stukken over slimmer bieden als starter en over wanneer je onder de vraagprijs biedt.
Is wachten dan slim?
Wachten op betere tijden klinkt logisch, maar de stemmingsmeter geeft geen garantie dat huizen goedkoper worden. Hij zegt alleen dat mensen negatiever zijn. Bovendien zit de grootste zorg bij de hypotheekrente, en die heb je niet in de hand. Bijna driekwart verwacht dat de rente gelijk blijft of stijgt. Stijgt de rente, dan kun je met hetzelfde inkomen minder lenen, en dan helpt wachten je niet.
Of kopen of wachten voor jou beter uitpakt, hangt daarom af van je eigen situatie, niet van het landelijke gevoel. Een paar vragen die je jezelf kunt stellen:
- Hoeveel kun je nu lenen, en verandert dat volgend jaar? Bekijk de leennormen voor 2027 en wat de huidige rente doet met je leenbedrag.
- Komt er binnenkort een loonsverhoging of vaste baan aan? Dan kan het lonen om die eerst rond te hebben, omdat je bank kijkt naar je inkomen op papier.
- Hoe lang wil je er blijven wonen? Hoe langer, hoe minder het uitmaakt of je net iets te vroeg of te laat koopt.
- Wat betaal je nu aan huur? Elke maand wachten kost je ook huur die je niet terugziet.
Over de verwachte prijsontwikkeling schreven we eerder een uitgebreid stuk: huizenprijzen stijgen in 2027 minder hard, kopen of wachten? De dalende stemming past in dat beeld van een markt die afkoelt.
Wat je nu al kunt doen
Ook als je nog niet direct wilt kopen, kun je de tijd gebruiken. Laat uitrekenen wat je maximaal kunt lenen, zodat je weet in welke prijsklasse je zoekt. Spaar voor de kosten die je niet kunt meefinancieren, zoals notaris en taxatie. En kijk naar nieuwbouw: het kabinet wees net vijf plekken aan waar met hulp van het Rijk versneld gebouwd wordt, lees waar die 50.000 woningen komen. Wil je het hele traject eens op een rij zien, begin dan bij de stappen van bod tot sleuteloverdracht.
Een somber gevoel bij anderen is geen reden om zelf te kopen, maar ook geen reden om alles uit te stellen. Het betekent vooral dat je minder haast hoeft te maken dan de starters van een paar jaar terug, en dat je als goed voorbereide koper sterker staat dan je misschien denkt.
Bart
Bart schrijft voor beginner.nl over situaties die mensen in het leven voor het eerst tegenkomen — van een huis kopen tot een eerste baan, van studiefinanciering tot samenwonen. Geen vakjargon, geen verkoopprietjes, geen 'in deze blog leggen we uit'. Bart gelooft in eerlijke informatie zoals je die van een vriend zou willen krijgen die er net iets langer over heeft nagedacht dan jij. Hij is een vaste pen achter de praktische gidsen van beginner.nl en richt zich op de onderwerpen waar beginners écht mee zitten: kosten, valkuilen, en wat ze je niet vertellen tot je het te laat ontdekt.
Meer van Bart
