Studiefinanciering aanvragen: het stappenplan en de bedragen

Studiefinanciering aanvragen is een van de weinige dingen die je in een kwartier regelt en die je jarenlang geld oplevert. Toch loopt er elk jaar een groep studenten maanden mis, meestal omdat ze te laat beginnen of omdat ze de aanvullende beurs overslaan in de veronderstelling dat hun ouders wel te veel verdienen. Hieronder staat wat je aanvraagt, hoe je het doet en wat het per maand oplevert.

Waar studiefinanciering uit bestaat

Studiefinanciering is geen enkel bedrag maar een set losse onderdelen die je los van elkaar aan of uit kunt zetten. DUO noemt er vijf.

• Basisbeurs. Een vast bedrag per maand, afhankelijk van of je thuis woont of op kamers. Je hoeft er niets voor te doen behalve ingeschreven staan.
• Aanvullende beurs. Een extra bedrag dat afhangt van het inkomen van je ouders. Hoe lager dat inkomen, hoe hoger de beurs.
• Studentenreisproduct. Gratis reizen met het openbaar vervoer doordeweeks of in het weekend, je kiest zelf welke van de twee.
• Rentedragende lening. Geld dat je leent en later met rente terugbetaalt. Dit is het enige onderdeel dat altijd een schuld blijft.
• Collegegeldkrediet. Een lening speciaal voor je collegegeld, alleen voor hbo en universiteit. Handig als je het collegegeld niet in één keer kunt betalen, maar het is en blijft lenen.

De eerste drie vallen voor hbo, universiteit en mbo niveau 3 en 4 onder de prestatiebeurs. Dat woord betekent dat je het geld eerst als lening krijgt en dat het pas een gift wordt als je binnen tien jaar je diploma haalt. Haal je dat diploma niet, dan blijft het een schuld. Op mbo niveau 1 en 2 bestaat die voorwaarde niet en is het meteen een gift.

De bedragen per maand in 2026

Deze bedragen staan in de bedragenoverzichten van DUO en gelden voor september tot en met december 2026 in het hoger onderwijs en augustus tot en met december 2026 in het mbo.

Voor hbo en universiteit is de basisbeurs 130,21 euro per maand als je thuis woont en 324,52 euro als je uitwonend bent. De aanvullende beurs loopt op tot 491,08 euro per maand. Daarnaast kun je tot 315,17 euro per maand extra lenen en tot 224,50 euro collegegeldkrediet opnemen.

In het mbo ligt de basisbeurs op 107,26 euro thuiswonend en 350,03 euro uitwonend. De aanvullende beurs is daar maximaal 442,50 euro voor thuiswonende studenten en 470,82 euro voor uitwonende. Lenen kan tot 233,65 euro per maand.

Een uitwonende hbo-student met een volledige aanvullende beurs komt dus op ruim 815 euro per maand zonder een cent te lenen, plus het reisproduct. Dat is geen vetpot, maar het scheelt behoorlijk met de 324,52 euro die iedereen sowieso krijgt. Vandaar dat die aanvullende beurs zo belangrijk is.

Het stappenplan

Zo ziet de aanvraag er in de praktijk uit.

1. Regel je DigiD. DigiD is je inlogcode voor de overheid. Heb je hem nog niet, vraag hem dan eerst aan, want de activeringscode komt per post en dat duurt ongeveer drie werkdagen.
2. Log in op Mijn DUO. Dat is de persoonlijke omgeving van DUO, de dienst die studiefinanciering uitvoert. Je kunt aanvragen voordat je bent toegelaten of voordat je je examenuitslag hebt.
3. Kies je woonsituatie. Thuiswonend of uitwonend, en dat moet kloppen met je inschrijving in de gemeente. DUO controleert dit en vraagt bij twijfel om bewijs. Sta je op je ouderlijk adres ingeschreven terwijl je op kamers woont, dan krijg je de uitwonende beurs niet.
4. Vraag de aanvullende beurs altijd aan. DUO zegt het zelf ook. Je vraagt hem één keer aan, daarna rekent DUO ieder jaar opnieuw uit waar je recht op hebt op basis van het inkomen van je ouders. Denk je dat je er niet voor in aanmerking komt, vraag hem dan toch aan. Krijg je nul, dan kost het je niets. Verdienen je ouders later minder, dan loopt het automatisch mee.
5. Zet je reisproduct op je studentenreisrecht. Dat activeer je bij een ophaalautomaat of via de app van je vervoerder. Vergeet je dat, dan reis je gewoon betalend.
6. Beslis apart over lenen. De lening staat standaard uit. Zet hem alleen aan als je hem nodig hebt, want dit deel betaal je hoe dan ook terug.

De termijn is het enige waar je echt op moet letten

DUO adviseert om minstens acht weken van tevoren aan te vragen. Dat is geen overdreven marge maar de gewone verwerkingstijd, zeker in de piek rond september. Vraag je op 1 september aan voor een studie die op 1 september begint, dan krijg je je eerste betaling later dan je huur.

Ben je toch te laat, dan is er een redding. Binnen het lopende studiejaar kun je studiefinanciering met terugwerkende kracht laten ingaan via Mijn studiefinanciering, met de optie om je studiefinanciering eerder te laten ingaan. De beurs en de lening krijg je dan alsnog over de gemiste maanden. Het reisproduct niet, want dat kan nooit met terugwerkende kracht. Die maanden openbaar vervoer ben je dus echt kwijt.

Verder is het verschil tussen mbo en hoger onderwijs belangrijk voor het moment waarop je begint. In het mbo gaat het recht in na je achttiende verjaardag en per kwartaal, dus wie in oktober achttien wordt begint op 1 januari. In het hbo en op de universiteit krijg je studiefinanciering meteen als je begint met studeren, ook als je nog geen achttien bent.

Waar je later tegenaan loopt

Alles wat je aan lening opneemt komt op je studieschuld en die betaal je na je studie terug. Hoe dat werkt, met een aanloopfase en een bedrag dat meebeweegt met je inkomen, staat in ons stuk over je studieschuld terugbetalen. En wil je later een huis kopen, dan telt die schuld mee in wat je kunt lenen, zoals we uitlegden in studieschuld en hypotheek.

Mijn advies zou zijn om de beurzen volledig te benutten en de lening als laatste redmiddel te zien. Een aanvullende beurs die je niet aanvraagt krijg je nooit terug, een lening die je niet opneemt hoef je nooit terug te betalen. Begin je net en zoek je ook de rest van het plaatje, kijk dan in onze gids over studeren in Nederland.